Shloka 1
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
- “वैश्यायां क्षत्रियाज्जात: करण: परिकीर्तितः ।” (वैश्य माता और क्षत्रिय पितासे उत्पन्न पुत्र 'करण' कहलाता है) इस धर्मशास्त्रीय वचनके अनुसार युयुत्सुकी “करण' संज्ञा बतायी गयी है। (सम्भवपर्व) पञ्चषष्टितमो < ध्याय: मरीचि आदि महर्षियों तथा अदिति आदि दक्षकन्याओंके वंशका विवरण वैशमग्पायन उवाच अथ नारायणेनेन्द्रश्नबकार सह संविदम् । अवतर्तु महीं स्वर्गादंशत: सहित: सुरै:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! देवताओंसहित इन्द्रने भगवान् विष्णुके साथ स्वर्ग एवं वैकुण्ठसे पृथ्वीपर अंशत: अवतार ग्रहण करनेके सम्बन्धमें कुछ सलाह की
vaiśampāyana uvāca | atha nārāyaṇenendras tribhiḥ saha saṃvidam | avatartu mahīṃ svargād aṃśataḥ sahitaḥ suraiḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้งนั้นพระอินทร์พร้อมด้วยเหล่าเทพ ได้ปรึกษากับนารายณ์ (วิษณุ) เรื่องการเสด็จลงจากสวรรค์สู่แผ่นดิน โดยอวตารลงมาเพียง “ส่วนหนึ่ง” ตามกำหนด เป็นแผนการแห่งทิพย์ที่ไตร่ตรองแล้ว เพื่อสถาปนาธรรมและฟื้นฟูระเบียบแห่งโลก เหล่าเทพจึงตั้งใจเข้าสู่โลกมนุษย์ด้วยส่วนแบ่งอันพอเหมาะ
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld not only through human effort but also through a purposeful, measured divine intervention: the gods choose to manifest partially on earth to restore balance and restrain adharma.
The narrator introduces a pivotal council: Indra and the gods confer with Nārāyaṇa and decide to descend from Svarga to Earth in partial incarnations, setting the stage for the births and events that will culminate in the great conflict and the re-establishment of dharma.