Shloka 19
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
ततः प्रभृति चाद्यापि यष्टे: क्षितिपसत्तमै: । प्रवेश: क्रियते राजन् यथा तेन प्रवर्तित:,राजन्! तबसे लेकर आजतक श्रेष्ठ राजाओंद्वारा छड़ी धरतीमें गाड़ी जाती है। वसुने जो प्रथा चला दी, वह अबतक चली आती है
tataḥ prabhṛti cādyāpi yaṣṭeḥ kṣitipasattamaiḥ | praveśaḥ kriyate rājan yathā tena pravartitaḥ ||
ข้าแต่พระราชา! นับแต่นั้นมาจนถึงวันนี้ บรรดากษัตริย์ผู้ประเสริฐยังคงประกอบพิธี ‘ปักไม้เท้า’ ลงในแผ่นดิน ตามที่พระองค์นั้นได้ทรงวางแบบแผนไว้ ดังนี้ธรรมเนียมที่พระวสุทรงริเริ่มจึงสืบเนื่องมาจนบัดนี้
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a righteous or authoritative act by a king can crystallize into enduring social and royal custom. It underscores continuity of dharma through established precedent (ācāra) maintained by exemplary rulers.
Vaiśaṃpāyana explains to the king that a particular royal rite—planting a ceremonial staff into the ground—has been performed by great kings from that earlier time up to the present, following the precedent instituted by a prior ruler.