Shloka 20
Vyāsa’s Arrival at Janamejaya’s Sarpasatra; Commissioning of Vaiśaṃpāyana’s Recital (व्यासागमनम्)
न मे वागनृतं प्राह स्वैरेष्वपि कुतोडन्यथा । त॑ वै नृपवरं गत्वा दीक्षितं जनमेजयम्,“मैंने कभी हँसी-मजाकमें भी झूठी बात नहीं कही है, फिर इस संकटके समय तो कह ही कैसे सकता हूँ। सत्पुरुषोंमें श्रेष्ठ मामाजी! सर्पयज्ञके लिये दीक्षित नृपश्रेष्ठ जनमेजयके पास जाकर अपनी मंगलमयी वाणीसे आज उन्हें ऐसा संतुष्ट करूँगा, जिससे राजाका वह यज्ञ बंद हो जायगा
na me vāg anṛtaṃ prāha svair eṣv api kuto 'nyathā | taṃ vai nṛpavaraṃ gatvā dīkṣitaṃ janamejayam ||
“วาจาของเราไม่เคยกล่าวเท็จ แม้ยามหยอกล้อ แล้วในคราวคับขันจะกล่าวเป็นอื่นได้อย่างไร ดังนั้นเราจักไปเฝ้าพระราชาผู้ประเสริฐ คือชนเมชยะ ผู้ได้ประกอบพิธีปวารณาเพื่อบูชายัญพญานาค”
आस्तीक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds satya (truthfulness) as a non-negotiable ethical discipline: one who has trained speech to avoid falsehood even in jest is fit to use words as a dharmic instrument—here, to avert harm and restrain a destructive ritual.
Āstīka resolves to approach King Janamejaya, who is formally consecrated for the serpent-sacrifice, and to speak in an auspicious, persuasive manner so that the king becomes satisfied and the ongoing rite—threatening the serpents—comes to an end.