Shloka 31
Ādi Parva, Adhyāya 47 — Janamejaya’s Sarpa-satra: Vow, Preparation, and the Onset of the Serpent Offering
समयो होपष मे पूर्व त्वया सह मिथ: कृत: । सुखमस्म्युषितो भद्रे ब्रूयास्त्वं भ्रातरं शुभे,“मैंने तुम्हारे साथ आपसमें पहले ही ऐसी शर्त कर ली थी। भठद्रे! मैं यहाँ बड़े सुखसे रहा हूँ। यहाँसे मेरे चले जानेके बाद अपने भाईसे कहना--“भगवान् जरत्कारु चले गये।” शुभे! भीरु! मेरे निकल जानेपर तुम्हें भी शोक नहीं करना चाहिये”
samayo hopaṣa me pūrva tvayā saha mithaḥ kṛtaḥ | sukham asmy uṣito bhadre brūyās tvaṃ bhrātaraṃ śubhe |
“ก่อนหน้านี้เราทั้งสองได้ทำข้อตกลงกันไว้แล้ว โอ นางผู้เป็นมงคล เราอยู่ที่นี่อย่างผาสุก ครั้นเราจากไปแล้ว จงบอกพี่ชายของเจ้าเถิดว่า ‘พระฤๅษีชรัตการุได้จากไปแล้ว’ และโอ นางผู้หวาดหวั่น เมื่อเราล่วงไปแล้ว เจ้าก็อย่าจมอยู่ในความโศก”
तक्षक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds fidelity to a prior agreement (samaya) and the ethical discipline of speech: one should convey truthful, timely information to those concerned, while also practicing emotional restraint—avoiding unnecessary grief once events have passed beyond one’s control.
Takṣaka refers to an earlier mutual understanding with the addressed woman and announces his departure. He instructs her to inform her brother that Jaratkāru has left, and counsels her not to lament after his exit.