Shloka 24
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
चरामो विपुलं धर्म तेषां भागो<$स्ति धर्मत: । सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञ: क्षन्तव्यमेव हि,पुत्र! हम राजाके बिना सुखपूर्वक धर्मका अनुष्ठान नहीं कर सकते। तात! धर्मपर दृष्टि रखनेवाले राजाओंके द्वारा सुरक्षित होकर हम अधिक-से-अधिक धर्मका आचरण कर पाते हैं। अतः हमारे पुण्यकर्मोंमें धर्मतः उनका भी भाग है। इसलिये वर्तमान राजा परीक्षितके अपराधको तो क्षमा ही कर देना चाहिये
carāmo vipulaṃ dharma teṣāṃ bhāgo 'sti dharmataḥ | sarvathā vartamānasya rājñaḥ kṣantavyam eva hi, putra |
ศมีคะกล่าวว่า “เราสามารถประพฤติธรรมได้อย่างอุดม และตามเหตุผลแห่งธรรมะ พระราชาเหล่านั้นย่อมมีส่วนในบุญนั้นด้วย เพราะฉะนั้น ลูกเอ๋ย ความผิดของพระราชาในกาลนี้พึงได้รับการอภัยโดยสิ้นเชิง”
शमीक उवाच
Educational Q&A
Dharma is sustained by righteous kingship: when rulers protect society, people can practice virtue peacefully, so rulers share in the merit of subjects’ good deeds; therefore, a king’s fault—especially of the current ruler—should be met with forbearance and forgiveness.
Sage Śamīka counsels his son to forgive King Parīkṣit’s wrongdoing, arguing that the stability and protection provided by a dharma-minded king enables ascetics and householders alike to perform religious duties; thus the king deserves pardon rather than retaliation.