Shloka 18
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
राज्ञा परिक्षिता कोपादशपं तमहं नृपम् यथाहति स एवोग्रं शापं कुरुकुलाधम: । सप्तमे5हनि त॑ पापं तक्षकः पन्नगोत्तम:,वह दुःखसे आँसू बहाने लगा। उसने पितासे कहा--“'तात! उस दुरात्मा राजा परीक्षितके द्वारा आपके इस अपमानकी बात सुनकर मैंने उसे क्रोधपूर्वक जैसा शाप दिया है, वह कुरुकुलाधम वैसे ही भयंकर शापके योग्य है। आजके सातवें दिन नागराज तक्षक उस पापीको अत्यन्त भयंकर यमलोकमें पहुँचा देगा।” ब्रह्मन्! इस प्रकार क्रोधमें भरे हुए पुत्रसे उसके पिता शमीकने कहा
rājñā parīkṣitā kopād aśapaṃ tam ahaṃ nṛpam | yathārhati sa evograṃ śāpaṃ kurukulādhamaḥ || saptame 'hani taṃ pāpaṃ takṣakaḥ pannagottamaḥ (yamalokaṃ) prāpayiṣyati ||
เขากล่าวว่า—“เพราะพระราชาปริกษิต ข้าพเจ้าจึงสาปกษัตริย์ผู้นั้นด้วยโทสะ ให้เป็นคำสาปอันร้ายแรงสมควรแก่การกระทำของเขา คนต่ำแห่งวงศ์กุรุนั้นคู่ควรแต่คำสาปอันน่าสะพรึงกลัวเท่านั้น ในวันที่เจ็ดนับแต่วันนี้ ตักษกะ—ผู้ประเสริฐในหมู่นาค—จักพาคนบาปนั้นไปสู่แดนพระยม” ครั้นบุตรผู้เดือดดาลกล่าวดังนี้แล้ว บิดาศมีคจึงตอบเขา
कृश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how anger and impulsive speech can produce disproportionate harm. It also raises an ethical tension: even when one feels wronged, a curse or punishment should be measured and aligned with dharma, not driven by wrath.
After hearing of King Parīkṣit’s insult to his father Śamīka, the son (the young ascetic) declares that he has cursed the king. He specifies the consequence: on the seventh day Takṣaka will cause the king’s death, sending him to Yama’s realm; the father then responds to the son’s angry declaration.