Shloka 303
त्वमश्विनौ यमौ मित्र: सोमस्त्वमसि चानिल: । आपट्ीमें हव्य और कव्य यथावत् प्रतिष्ठित हैं। देव! आप ही दग्ध करनेवाले अग्नि, धारण-पोषण करनेवाले धाता और बुद्धिके स्वामी बृहस्पति हैं। आप ही युगल अश्विनीकुमार, मित्र (सूर्य), चन्द्रमा और वायु हैं
tvam aśvinau yamau mitraḥ somas tvam asi cānilaḥ | āpaṭīm̐ havyam ca kavyam yathāvat pratiṣṭhitam | deva! tvam eva dagdha-karaṇo 'gniḥ, dhāraṇa-poṣaṇa-kartā dhātā, buddheḥ svāmī bṛhaspatiś ca | tvam eva yugala-aśvinīkumārau, mitraḥ (sūryaḥ), candramāḥ, vāyuś ca ||
ท่านคืออัศวินทั้งคู่ ท่านคือยมะทั้งคู่ ท่านคือมิตร ท่านคือโสม และท่านคือวายุด้วย โอ้เทวะ! ทั้งหวิสและกัวยะย่อมตั้งมั่นโดยชอบในท่าน ท่านคืออัคนีผู้เผาผลาญ ท่านคือธาตฤผู้ทรงไว้และบำรุงเลี้ยง และท่านคือพฤหสปติ ผู้เป็นเจ้าแห่งปัญญา
मन्दपाल उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine can be understood as a single sustaining reality manifesting as many Vedic powers—fire, wind, sun, moon, and priestly intelligence—thereby grounding dharma in a unified cosmic order that supports both divine worship (havya) and ancestral duty (kavya).
Mandapāla is offering a hymn-like praise to a deity he addresses as “Deva,” identifying him with multiple gods and affirming that proper sacrificial and ancestral offerings are established through this divine presence.