Shloka 223
Devanagari script
पुत्रान् प्रति वदन् भीतो लोकपालं महौजसम् । अग्निदेवके संकल्पको जानकर और अपने पुत्रोंकी बाल्यावस्थाका विचार करके ब्रह्मर्षि मन्दपाल भयभीत होकर महातेजस्वी लोकपाल अग्निसे अपने पुत्रोंकी रक्षाके लिये निवेदन करते हुए (ईश्वरकी भाँति) उनकी स्तुति करने लगे
Translation
ครั้นรู้ถึงดำริของพระอัคนี และระลึกถึงความเยาว์วัยของบุตรทั้งหลาย พรหมฤๅษีมาณฑปาลก็หวาดหวั่น; แล้วจึงกราบทูลวิงวอนต่อพระอัคนีผู้เป็นโลกบาลผู้ทรงเดช เพื่อขอคุ้มครองบุตรของตน พร้อมทั้งสรรเสริญพระองค์ประหนึ่งสรรเสริญพระผู้เป็นเจ้า.
Word by Word
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिtowards, to
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति
वदन्speaking
वदन्:
Karta
TypeVerb
Rootवद्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
भीतःafraid
भीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीत
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
लोकपालम्the world-protector (guardian of the worlds)
लोकपालम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोकपाल
FormMasculine, Accusative, Singular
महौजसम्of great vigor/energy
महौजसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहौजस्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes