Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Jarītā-Śārṅgaka-saṃvādaḥ — The Dialogue of Jaritā and the Śārṅgaka Chicks

Fire-escape deliberation

बृहच्छालप्रतीकाश: प्रतप्तकनकप्रभ: । हरिपिड्रोज्ज्वलश्मश्रु: प्रमाणायामत: सम:,वे विशाल शालवृक्षके समान ऊँचे थे। उनकी कान्ति तपाये हुए सुवर्णके समान थी। उनके सारे अंग नीले और पीले रंगके थे, दाढ़ी-मूँछें अग्निज्वालाके समान पीतवर्णकी थीं तथा ऊँचाईके अनुसार ही उनकी मोटाई थी

bṛhacchālapratīkāśaḥ prataptakanakaprabhaḥ | haripiḍrojjvalaśmaśruḥ pramāṇāyāmataḥ samaḥ ||

เขาปรากฏดุจต้นศาลใหญ่ สูงสง่าและน่าเกรงขาม รัศมีดั่งทองที่ถูกเผาจนเรืองรอง อวัยวะมีเฉดสีน้ำเงินและเหลือง เคราและหนวดเป็นสีปิงคละสว่างดุจเปลวเพลิง และสัณฐานร่างกายได้สัดส่วนสมกับความสูง

बृहच्छालप्रतीकाशःhaving the appearance of a tall śāla tree
बृहच्छालप्रतीकाशः:
Karta
TypeAdjective
Rootबृहच्छाल-प्रतीकाश
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतप्तकनकप्रभःhaving the radiance of heated gold
प्रतप्तकनकप्रभः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतप्त-कनक-प्रभ
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिपिङ्गोज्ज्वलश्मश्रुःwhose beard/moustache is bright tawny-yellow
हरिपिङ्गोज्ज्वलश्मश्रुः:
Karta
TypeAdjective
Rootहरि-पिङ्ग-उज्ज्वल-श्मश्रु
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रमाणायामतःin proportion to (his) height/measure
प्रमाणायामतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रमाण-आयाम
Formtrue
समःwell-proportioned, even
समः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
śāla tree
G
gold

Educational Q&A

The verse highlights the epic convention that outer form can signal inner capacity: proportion, radiance, and steadiness are used to indicate strength, readiness for responsibility, and the awe such a person inspires. Ethically, it frames how leaders and warriors are recognized in the narrative—by signs of discipline, vitality, and commanding presence.

Vaiśampāyana is describing a formidable figure’s appearance—his height like a śāla tree, golden radiance, distinctive coloration, and bright tawny facial hair—emphasizing that he is powerfully built and proportionate, thereby preparing the listener to regard him as significant in the unfolding events.