Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Khāṇḍava-dāha: Indra’s Countermeasures and the Nāga Aśvasena’s Escape (आदि पर्व, अध्याय २१८)

रौक्मिणेयश्न साम्बश्न क्षीबौ समरदुर्मदौ | दिव्यमाल्याम्बरधरौ विजद्वातेडमराविव,युद्धमें दुर्मद वीरवर प्रद्युम्म और साम्ब दिव्य मालाएँ तथा दिव्य वस्त्र धारण करके आनन्दसे उन्मत्त हो देवताओंकी भाँति विहार करते थे

vaiśampāyana uvāca |

raukmiṇeyaś ca sāmbaś ca kṣībau samaradurmadau |

divyamālyāmbaradharau vijadvatāmarāv iva ||

ฝ่ายประทยุมน์โอรสแห่งรุกมินี และสามพะนั้น เมามัวด้วยความฮึกเหิมและทะนงจากศึกสงคราม สวมพวงมาลัยทิพย์และอาภรณ์อันวิจิตร แล้วเริงร่าเที่ยวไปประหนึ่งเหล่าเทพ.

रौक्मिणेयःRukmiṇī’s son (Pradyumna)
रौक्मिणेयः:
Karta
TypeNoun
Rootरौक्मिणेय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
साम्बःSāmba
साम्बः:
Karta
TypeNoun
Rootसाम्ब
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
क्षीबौintoxicated, exhilarated
क्षीबौ:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षीब
FormMasculine, Nominative, Dual
समर-दुर्मदौarrogant in battle / hard to subdue in battle
समर-दुर्मदौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसमर-दुर्मद
FormMasculine, Nominative, Dual
दिव्य-माल्य-अम्बर-धरौwearing divine garlands and garments
दिव्य-माल्य-अम्बर-धरौ:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य-माल्य-अम्बर-धर
FormMasculine, Nominative, Dual
विजद्वात-इडमरौVijadvāta and Iḍamara (as read in the given text)
विजद्वात-इडमरौ:
Karta
TypeNoun
Rootविजद्वात-इडमर
FormMasculine, Nominative, Dual
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pradyumna (Raukmiṇeya)
S
Sāmba
D
Devas (Amarāḥ)
D
Divine garlands (divya-mālya)
D
Divine garments (divya-ambara)
B
Battle/war (samara)

Educational Q&A

The verse implicitly warns that success in war can intoxicate even great heroes; ethical strength lies not only in valor but in restraint after victory, when pride and revelry can cloud judgment.

Vaiśampāyana describes Pradyumna and Sāmba after (or amid) martial success: exhilarated and overconfident, adorned with splendid garlands and clothing, they roam about joyfully, compared to gods in their carefree splendor.