Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

आदि पर्व — खाण्डवदाह प्रसङ्गः: पावकस्य याचनं तथा इन्द्रवर्षनिवारणोपायः

Adi Parva — Khāṇḍava episode: Agni’s request and the means to resist Indra’s rain

दीप्यमाना श्रिया राजन्‌ दिव्यरूपा मनोरमा | तदद्भुतं महद्‌ दृष्टवा कुन्तीपुत्रो धनंजय:

dīpyamānā śriyā rājan divyarūpā manoramā | tadadbhutaṁ mahad dṛṣṭvā kuntīputro dhanaṁjayaḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา นางนั้นส่องประกายด้วยสิริรุ่งเรือง มีรูปโฉมดุจทิพย์และงามจับใจ ครั้นธนัญชัย บุตรแห่งกุนตี (อรชุน) ได้เห็นภาพอันยิ่งใหญ่และน่าอัศจรรย์นั้น ก็เกิดความพิศวงยิ่งนัก”

दीप्यमानाshining, radiant
दीप्यमाना:
Karta
TypeAdjective
Rootदीप् (दीप्यते)
FormFeminine, Nominative, Singular, शानच् (वर्तमानकाले), Ātmanepada (middle/passive sense)
श्रियाwith splendor/beauty
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
दिव्यरूपाof divine form
दिव्यरूपा:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य-रूप
FormFeminine, Nominative, Singular
मनोरमाcharming, delightful
मनोरमा:
Karta
TypeAdjective
Rootमनोरम
FormFeminine, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अद्भुतम्marvelous, wondrous
अद्भुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअद्भुत
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great, mighty
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada/Ātmanepada (non-finite), Non-finite
कुन्तीपुत्रःKunti's son
कुन्तीपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्ती-पुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयःDhananjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
King (Janamejaya, implied by rājan)
K
Kuntī
D
Dhanañjaya (Arjuna)

Educational Q&A

The verse highlights how true majesty and auspiciousness (śrī) can appear as a radiant, almost divine presence, evoking reverent wonder. Ethically, it frames the proper human response to the extraordinary—not exploitation or pride, but attentive awe and recognition of something higher than ordinary experience.

Vaiśampāyana describes to the king a striking, radiant figure—divine and beautiful. Arjuna (Dhanañjaya), identified as Kuntī’s son, sees this great marvel and reacts with amazement, marking a pivotal moment of encounter with an extraordinary presence.