Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अर्जुनस्य तीर्थयात्रा तथा मणलूर-सम्बन्धः

Arjuna’s Pilgrimage and the Maṇalūra Alliance

वैशम्पायन उवाच धृतराष्ट्रा भ्यनुज्ञाता: कृष्णया सह पाण्डवा: । रेमिरे खाण्डवप्रस्थे प्राप्तराज्या: परंतपा:,वैशम्पायनजीने कहा--राजन! धुृतराष्ट्रकी आज्ञासे राज्य पाकर परंतप पाण्डव द्रौपदीके साथ खाण्डव-प्रस्थमें विहार करने लगे

vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭrābhyanujñātāḥ kṛṣṇayā saha pāṇḍavāḥ | remire khāṇḍavaprasthē prāptarājyāḥ paraṃtapāḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา! เมื่อได้รับอนุญาตจากธฤตราษฏระแล้ว เหล่าปาณฑพผู้ปราบศัตรู ครั้นได้ส่วนแห่งราชสมบัติ ก็อยู่ร่วมกับกฤษณา (เทราปที) เสวยสุขและดำรงชีวิตอย่างรื่นรมย์ ณ ขาณฑวปรस्थ”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
धृतराष्ट्रात्from Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Ablative, Singular
अभ्यनुज्ञाताःhaving been permitted/authorized
अभ्यनुज्ञाताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभ्यनुज्ञात
FormMasculine, Nominative, Plural
कृष्णयाwith Kṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णया:
Karana
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
पाण्डवाःthe Pāṇḍavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
रेमिरेthey enjoyed/sported
रेमिरे:
Karta
TypeVerb
Rootरम्
FormPerfect, Third, Plural
खाण्डवप्रस्थेin Khāṇḍavaprastha
खाण्डवप्रस्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootखाण्डवप्रस्थ
FormNeuter, Locative, Singular
प्राप्तराज्याःhaving obtained the kingdom
प्राप्तराज्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राप्तराज्य
FormMasculine, Nominative, Plural
परंतपाःO scorcher of foes (epithet)
परंतपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
K
Kṛṣṇā (Draupadī)
K
Khāṇḍavaprastha

Educational Q&A

The verse underscores political and ethical legitimacy: rightful rule is stabilized through recognized authority (Dhṛtarāṣṭra’s consent) and an accepted share of sovereignty, allowing social order and dharma-based governance to resume.

After receiving Dhṛtarāṣṭra’s approval and gaining their portion of the kingdom, the Pāṇḍavas, with Draupadī, settle in Khāṇḍavaprastha and begin to live there as established rulers, enjoying a period of calm.