Shloka 1
Arjuna Restores a Brāhmaṇa’s Cattle and Accepts Forest Exile
Satya-vrata at Khaṇḍavaprastha
अपर बक। ] अति्ऑशाड पज्चाधिकद्विशततमो< ध्याय: धृतराष्ट्रकी आज्ञासे विदुरका द्रुपदके यहाँ जाना और पाण्डवोंको हस्तिनापुर भेजनेका प्रस्ताव करना धृतराष्ट्र रवाच भीष्म: शांतनवो विद्वान द्रोणश्व भगवानृषि: । हितं च परम वाकक््यं त्वं च सत्यं ब्रवीषि माम्,धृतराष्ट्र बोले--विदुर! शंतनुनन्दन भीष्म ज्ञानी हैं और भगवान् द्रोणाचार्य तो ऋषि ही ठहरे। अत: इनका वचन परम हितकारक है। तुम भी मुझसे जो कुछ कहते हो, वह सत्य ही है
dhṛtarāṣṭra uvāca | bhīṣmaḥ śāṃtanavo vidvān droṇaś ca bhagavān ṛṣiḥ | hitaṃ ca paramaṃ vākyaṃ tvaṃ ca satyaṃ bravīṣi mām ||
ธฤตราษฏระตรัสว่า—“วิทุระ! ภีษมะ โอรสแห่งศานตนูเป็นผู้รู้ และทโรวณะผู้ควรบูชาก็ประหนึ่งฤๅษี วาจาของท่านทั้งสองเป็นประโยชน์ยิ่งนัก และเจ้าด้วย วิทุระ—สิ่งใดที่เจ้ากล่าวแก่เรา ล้วนเป็นสัจจะ”
विदुर उवाच
Educational Q&A
A ruler should value counsel that is both truthful (satya) and welfare-oriented (hita). Dhṛtarāṣṭra acknowledges that the highest guidance comes from wise elders and morally grounded advisors, implying that ethical governance depends on listening to such voices.
In the context of deliberations about the Pāṇḍavas and political decisions, Dhṛtarāṣṭra responds by affirming the authority of Bhīṣma and Droṇa and by conceding that Vidura’s advice is truthful. The line frames a moment of counsel before consequential action.