Shloka 23
द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response
पाज्चालराजेन सुता निसृष्टा स्वधर्मदृष्टेन यथा न कामात् । प्रदिष्टशुल्का द्रुपदेन राज्ञा सा तेन वीरेण तथानुवृत्ता,“ब्रह्मन! पाञ्चालराज ट्रुपदने यह कन्या अपनी इच्छासे नहीं दी है, उन्होंने अपने धर्मके अनुसार लक्ष्यवेधकी शर्त करके अपनी कन्या देनेका निश्चय किया था। उस वीर पुरुषने उसी शर्तको पूर्ण करके यह कन्या प्राप्त की है
dhṛṣṭadyumna uvāca | pāñcālarājena sutā nisṛṣṭā svadharmadṛṣṭena yathā na kāmāt | pradiṣṭaśulkā drupadena rājñā sā tena vīreṇa tathānuvṛttā |
“ข้าแต่พราหมณ์! พระราชาทรุปทะแห่งปัญจาลมิได้ประทานธิดานี้ด้วยความพอใจส่วนตน หากทรงตั้งเงื่อนไขการยิงเป้าไว้ตามธรรม แล้วจึงทรงกำหนดการยกธิดาให้ ผู้กล้าผู้นั้นได้ทำเงื่อนไขนั้นสำเร็จ จึงได้ธิดานี้โดยชอบ และธิดาก็ยอมรับเขาตามเงื่อนไขนั้น”
धृष्टह्ुम्न उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that marriage and royal decisions should be grounded in dharma (right order and duty), not in personal desire. A publicly declared condition, once fulfilled, establishes legitimacy and ethical propriety.
Dhṛṣṭadyumna defends the validity of the princess’s marriage: Drupada had announced a target-hitting condition for winning his daughter, and the hero who completed it has rightfully obtained her; she has accepted him in accordance with that rule.