Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

आदि पर्व — द्रौपदी-स्वयंवरानन्तरवृत्तम्

Aftermath of Draupadī’s Svayaṃvara

भागीरथो बृहत्क्षत्र: सैन्धवश्न जयद्रथ: । बृहद्रथो बाह्लिकश्न श्रुतायुश्न महारथ:,भगीरथवंशी बृहत्क्षत्र, सिन्धुराज जयद्रथ, बृहद्रथ, बाह्नलीक, महारथी श्रुतायु, उलूक, राजा कैतव, चित्रांगद, शुभांगद, बुद्धिमान्‌ वत्सराज, कोसलनरेश, पराक्रमी शिशुपाल तथा जरासंध--ये तथा और भी अनेक जनपदोंके शासक भूमण्डलमें विख्यात बहुत-से क्षत्रिय वीर तुम्हारे लिये यहाँ पधारे हैं। भद्रे! ये पराक्रमी नरेश तुम्हें पानेके उद्देश्यसे इस उत्तम लक्ष्यका भेदन करेंगे। शुभे! जो इस निशानेको वेध डाले, उसीका आज तुम वरण करना

dhṛṣṭadyumna uvāca | bhāgīratho bṛhatkṣatraḥ saindhavaś ca jayadrathaḥ | bṛhadratho bāhlikaś ca śrutāyuś ca mahārathaḥ |

ธฤษฏทยุมน์กล่าวว่า “ภาคีรถะ พฤหัตกษัตระ ชยทรถะกษัตริย์แห่งสินธุ พฤหทรถะ พาหลีกะ และศรุตายุผู้เป็นมหารถะ—ทั้งหมดนี้ได้มาถึงแล้ว”

भागीरथःBhāgīratha (a king/warrior)
भागीरथः:
Karta
TypeNoun
Rootभागीरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहत्क्षत्रःBṛhatkṣatra (proper name; 'of great kṣatra')
बृहत्क्षत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहत्क्षत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
सैन्धवःthe Sindhu-king / Saindhava
सैन्धवः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Nominative, Singular
जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहद्रथःBṛhadratha
बृहद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहद्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
बाह्लिकःBāhlika
बाह्लिकः:
Karta
TypeNoun
Rootबाह्लिक
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतायुःŚrutāyu
श्रुतायुः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुतायु
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःa great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular

धृष्टह्युम्न उवाच

D
Dhṛṣṭadyumna
B
Bhāgīratha
B
Bṛhatkṣatra
J
Jayadratha
S
Sindhu (Saindhava)
B
Bṛhadratha
B
Bāhlika
Ś
Śrutāyu
T
target (lakṣya/niśāna)

Educational Q&A

The passage frames marriage-choice within kṣatriya norms: worthiness is publicly tested through skill and courage, and the bride’s selection is tied to demonstrated merit (pāruṣya/śaurya) rather than mere claim or lineage.

Dhṛṣṭadyumna announces the arrival of many famous kings who have come seeking the bride. He explains that they will compete by piercing a difficult target, and instructs that the one who successfully hits it should be chosen as the husband.