Next Verse

Shloka 1

द्रौपदी-प्राप्तिः, कुन्त्याः वाक्यप्रमादः, भ्रातृ-एक्यनिर्णयः

Draupadī’s Arrival, Kuntī’s Unintended Utterance, and the Decision for Fraternal Unity

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑ेके अन्तर्गत चैत्ररथपर्वमें वसिष्ठोपाख्यानविषयक एक सौ इक्यासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १८१ ॥। द्वयशीर्त्याधेकशततमो< ध्याय: पाण्डवोंका धौम्यको अपना पुरोहित बनाना अर्जुन उवाच अस्माकमनुरूपो वै यः स्याद्‌ गन्धर्व वेदवित्‌ । पुरोहितस्तमाचक्ष्व सर्व हि विदितं तव,अर्जुनने कहा--गन्धर्वराज! हमारे अनुरूप जो कोई वेदवेत्ता पुरोहित हों, उनका नाम बताओ; क्‍योंकि तुम्हें सब कुछ ज्ञात है

arjuna uvāca | asmākam anurūpo vai yaḥ syād gandharva vedavit | purohitas tam ācakṣva sarva hi viditaṃ tava ||

อรชุนกล่าวว่า “โอ้ราชาแห่งคันธรรพ จงบอกนามพราหมณ์ปุโรหิตผู้เหมาะสมแก่พวกเรา ผู้รู้พระเวทและสมควรแก่ฐานะของเราเถิด เพราะสิ่งทั้งปวงย่อมเป็นที่รู้แก่ท่าน”

अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, बहुवचन
अनुरूपःsuitable, fitting
अनुरूपः:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअनुरूप
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
यःwho
यः:
कर्ता (स्यात्)
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्यात्may be / should be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (भू/अस् धातु)
Formविधिलिङ्, —, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
गन्धर्वO Gandharva (king)
गन्धर्व:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootगन्धर्व
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वेदवित्knower of the Veda
वेदवित्:
विशेषण (पुरोहितस्य)
TypeAdjective
Rootवेदविद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुरोहितःpriest
पुरोहितः:
कर्ता (आचक्ष्व)
TypeNoun
Rootपुरोहित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
कर्म (आचक्ष्व)
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आचक्ष्वtell, name (him)
आचक्ष्व:
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
Formलोट्, आज्ञार्थ, मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (विदितम् इति)
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
विदितम्known
विदितम्:
TypeAdjective/Participle
Rootविद् (ज्ञाने) → विदित (क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, कर्मणि (past passive participle)
तवto you / your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन

अर्जुन उवाच

A
Arjuna
G
Gandharva (Gandharva-king, addressed)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic importance of choosing a qualified purohita—one who is truly Veda-learned and appropriate to the patron’s status—showing that right ritual guidance is part of righteous governance and conduct.

Arjuna addresses the Gandharva-king and requests that he identify a Veda-knowing priest suitable for the Pandavas, appealing to the Gandharva’s reputed omniscience.