Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Amṛta-Pāna, Rāhu’s Detection, and the Sudarśana Intervention (अमृतपान-राहुप्रकाशन-सुदर्शनप्रयोगः)

कनकाभरणं चित्र देवगन्धर्वसेवितम्‌ । अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनै:,उग्रश्रवाजीने कहा--शौनकजी! मेरु नामसे प्रसिद्ध एक पर्वत है, जो अपनी प्रभासे प्रजवलित होता रहता है। वह तेजका महान्‌ पुंज और परम उत्तम है। अपने अत्यन्त प्रकाशमान सुवर्णमय शिखरोंसे वह सूर्यदेवकी प्रभाको भी तिरस्कृत किये देता है। उस स्वर्णभूषित विचित्र शैलपर देवता और गन्धर्व निवास करते हैं। उसका कोई माप नहीं है। जिनमें पापकी मात्रा अधिक है, ऐसे मनुष्य वहाँ पैर नहीं रख सकते

kanakābharaṇaṁ citraṁ devagandharvasevitam | aprameyam anādhṛṣyam adharmabahulair janaiḥ ||

“ภูเขานั้นประดับด้วยทอง งามพิสดาร เป็นที่สัญจรของเหล่าเทพและคันธรรพ์ เป็นสิ่งหาประมาณมิได้และยากจะล่วงล้ำ; มนุษย์ผู้มีอธรรมหนาแน่นย่อมไม่อาจเหยียบย่างขึ้นไปได้.”

कनकाभरणम्gold-ornamented (thing)
कनकाभरणम्:
Karta
TypeNoun
Rootकनकाभरण
FormNeuter, Nominative, Singular
चित्रम्variegated, wonderful
चित्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
देवगन्धर्वसेवितम्frequented/inhabited by gods and Gandharvas
देवगन्धर्वसेवितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसेवित
FormNeuter, Nominative, Singular
अप्रमेयम्immeasurable
अप्रमेयम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्रमेय
FormNeuter, Nominative, Singular
अनाधृष्यम्unassailable, not to be overpowered
अनाधृष्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअनाधृष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अधर्मबहुलैःby those abounding in unrighteousness
अधर्मबहुलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअधर्मबहुल
FormMasculine, Instrumental, Plural
जनैःby people
जनैः:
Karana
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Instrumental, Plural

शौनक उवाच

Ś
Śaunaka
D
Devas
G
Gandharvas
M
Meru (implied by the surrounding passage)

Educational Q&A

The verse links moral quality to spiritual access: realms associated with the divine are portrayed as unreachable for those dominated by adharma, emphasizing ethical fitness (inner purity) as a prerequisite for higher states.

Śaunaka continues a descriptive account of a magnificent, gold-adorned mountain (contextually Meru), stating it is inhabited by gods and Gandharvas, immeasurable and inviolable, and inaccessible to people steeped in unrighteousness.