Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

वसिष्ठ–विश्वामित्रवैरकारणम्

Vasiṣṭha–Viśvāmitra: Origin of Hostility and Nandinī Episode

वैशम्पायन उवाच एवं तैश्वोदितो राजन्‌ स विप्र: पुरुषर्षभै: । कथयामास तत्‌ सर्व द्रौपदीसम्भवं तदा,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! पुरुषशिरोमणि पाण्डवोंके इस प्रकार पूछनेपर आगन्तुक ब्राह्मणने उस समय द्रौपदीकी उत्पत्तिका सारा वृत्तान्त सुनाना आरम्भ किया

vaiśampāyana uvāca: evaṃ taiś codito rājan sa vipraḥ puruṣarṣabhaiḥ | kathayāmāsa tat sarvaṃ draupadī-sambhavaṃ tadā ||

ไวศัมปายนกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา เมื่อเหล่าปาณฑพผู้เป็นยอดแห่งบุรุษซักถามดังนี้ พราหมณ์ผู้นั้นจึงเริ่มเล่าเรื่องกำเนิดของเทราปทีโดยพิสดารทั้งสิ้นในกาลนั้น”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
एवम्thus
एवम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएवम्
तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Instrumental, Plural
उदितःaddressed/asked
उदितः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदित
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषर्षभैःby the best of men
पुरुषर्षभैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुरुषर्षभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
कथयामासbegan to narrate/told
कथयामास:
Karta
TypeVerb
Rootकथय्
FormPerfect, Third, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
द्रौपदीसम्भवम्the origin/birth of Draupadī
द्रौपदीसम्भवम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रौपदीसम्भव
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
P
Pāṇḍavas
B
Brahmin (unnamed visitor)
D
Draupadī

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic method of transmission: worthy seekers ask, and a learned person responds with a complete, responsible narration. Knowledge is presented as a moral act—prompted by sincere inquiry and delivered with fullness and clarity.

Janamejaya is being told by Vaiśampāyana that, when the Pāṇḍavas questioned an arriving Brahmin, the Brahmin began narrating the full account of Draupadī’s origin, setting up the forthcoming backstory.