Shloka 1
Ādi Parva, Adhyāya 147 — Kanyā-paridevita
The daughter’s lament on lineage and protection
अपना बा अर: षट्चत्वारिशर्दाधेिकशततमो< ध्याय: विदुरके भेजे हुए खनकद्दारा लाक्षागृहमें सुरंगका निर्माण वैशम्पायन उवाच विदुरस्य सुहृत् कश्चित् खनकः कुशलो नर: । विविक्ते पाण्डवान् राजन्निदं वचनमब्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! एक सुरंग खोदनेवाला मनुष्य विदुरजीका हितैषी एवं विश्वास-पात्र था। वह अपने काममें बड़ा चतुर था। एक दिन वह एकान्तमें पाण्डवोंसे मिला और इस प्रकार कहने लगा--
vaiśampāyana uvāca | vidurasya suhṛt kaścit khanakaḥ kuśalo naraḥ | vivikte pāṇḍavān rājann idaṃ vacanam abravīt |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา (ชนเมชยะ) มีคนขุดเหมืองผู้หนึ่ง ชำนาญการเจาะอุโมงค์ เป็นผู้หวังดีและเป็นคนสนิทที่วิดุระไว้วางใจ เขาได้พบปาณฑพทั้งหลายเป็นการลับ แล้วกล่าวถ้อยคำดังนี้”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical prudence: when confronted with unjust danger, protection through discreet, well-intentioned counsel is legitimate. Loyalty (suhṛt) and skill (kuśala) are presented as instruments of safeguarding dharma without needless confrontation.
A skilled miner who is loyal to Vidura meets the Pāṇḍavas privately and begins to speak to them. This sets up the covert plan connected with escaping the peril of the lac house by means of a tunnel.