Shloka 65
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
तुल्येष्वस्त्रोपदेशेषु सौष्ठवेन च वीर्यवान् । एक: सर्वकुमाराणां बभूवातिरथो<र्जुन:,यद्यपि सबको समानरूपसे अस्त्र-विद्याका उपदेश प्राप्त होता था तो भी पराक्रमी अर्जुन अपनी विशिष्ट प्रतिभाके कारण अकेले ही समस्त कुमारोंमें अतिरथी हुए
tulyeṣv astropadeśeṣu sauṣṭhavena ca vīryavān | ekaḥ sarvakumārāṇāṃ babhūvātiratho 'rjunaḥ ||
แม้การสอนวิชาอาวุธจะมอบให้แก่ทุกคนอย่างเสมอภาค แต่ด้วยความเป็นเลิศของตน อรชุนผู้กล้าหาญเพียงผู้เดียวก็เป็น “อติรถะ” เหนือบรรดาเจ้าชายทั้งปวง.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when instruction and opportunity are equal, excellence arises from superior skill, effort, and valor; Arjuna’s distinction is attributed to his sauṣṭhava (refined mastery) rather than special treatment.
Vaiśampāyana remarks that among the royal youths receiving the same weapons-training, Arjuna alone stands out and attains the status of an atiratha, signaling his exceptional martial capability.