Shloka 27
कर्णप्रवेशः—रङ्गे द्वन्द्वयुद्धप्रस्तावः तथा अङ्गराज्याभिषेकः
Karna’s Entry, Duel Proposal, and Consecration as King of Aṅga
(नकुल: सहदेवश्न तावप्यमिततेजसौ । पाण्डवौ नरशार्दूलाविमावपष्यपराजितौ ।।) चरता धर्मनित्येन वनवासं यशस्विना । नष्ट: पैतामहो वंश: पाण्डुना पुनरुद्धृत:,“इनके नाम हैं नकुल और सहदेव। ये दोनों भी अनन्त तेजसे सम्पन्न हैं। ये नरश्रेष्ठ पाण्डुकुमार भी किसीसे परास्त होनेवाले नहीं हैं। नित्य धर्ममें तत्पर रहनेवाले यशस्वी राजा पाण्डुने वनमें निवास करते हुए अपने पितामहके उच्छिन्न वंशका पुनः उद्धार किया है
vaiśampāyana uvāca | (nakulaḥ sahadevaś ca tāv apy amitatejasau | pāṇḍavau naraśārdūlāv imāv apaśya parājitau ||) caratā dharmanityena vanavāsaṃ yaśasvinā | naṣṭaḥ paitāmaho vaṃśaḥ pāṇḍunā punar uddhṛtaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—“ผู้นี้คือนกุล และผู้นี้คือสหเทวะ; ทั้งสองก็ทรงไว้ซึ่งเดชอันหาประมาณมิได้ เจ้าชายปาณฑพทั้งสองนี้ดุจพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์ ไม่มีผู้ใดพิชิตได้ ด้วยการพำนักในพงไพรแต่ตั้งมั่นในธรรมอยู่เสมอ พระราชาปาณฑุผู้ทรงเกียรติได้ฟื้นฟูวงศ์แห่งบรรพชนซึ่งเคยสูญสิ้นให้กลับคืนมาอีกครั้ง.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast adherence to dharma, even under hardship such as forest-life, is portrayed as a force that preserves and restores social and ancestral order—here symbolized by the revival of an endangered lineage.
Vaiśampāyana identifies Nakula and Sahadeva, praising their invincibility and radiance, and links their very existence to Pāṇḍu’s righteous conduct during forest-dwelling, through which the forefathers’ lineage is said to have been restored.