Previous Verse
Next Verse

Shloka 73

Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial

तार्कष्यक्षारिष्टनेमि श्व॒ गरुडश्षासितध्वज: । अरुणश्षारुणिश्लैव वैनतेया व्यवस्थिता:,ताक्ष्य और अरिष्टनेमि, गरुड एवं असितध्वज, अरुण तथा आरुणि--विनताके ये पुत्र भी उस उत्सवमें उपस्थित थे

Vaiśampāyana uvāca: tārkṣyaś cāriṣṭanemiś ca garuḍaś cāsitadhvajaḥ | aruṇaś cāruṇiś caiva vainateyā vyavasthitāḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ตารกษยะและอริษฏเนมิ ครุฑผู้มีธงทมิฬ พร้อมทั้งอรุณะและอารุณิ—โอรสแห่งวินตา—ต่างมาปรากฏในมหามงคลสมโภชนั้น และยืนประจำ ณ ที่อันควรตามระเบียบ

तार्क्ष्यTārkṣya (Garuda)
तार्क्ष्य:
Karta
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अरिष्टनेमिःAriṣṭanemi
अरिष्टनेमिः:
Karta
TypeNoun
Rootअरिष्टनेमि
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
गरुडःGaruḍa
गरुडः:
Karta
TypeNoun
Rootगरुड
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
असितध्वजःAsitadhvaja (one whose banner is dark/black)
असितध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootअसितध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
अरुणःAruṇa
अरुणः:
Karta
TypeNoun
Rootअरुण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आरुणिःĀruṇi
आरुणिः:
Karta
TypeNoun
Rootआरुणि
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वैनतेयाःsons of Vinatā (Vainateyas)
वैनतेयाः:
Karta
TypeNoun
Rootवैनतेय
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यवस्थिताःpresent/standing (assembled)
व्यवस्थिताः:
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
Tārkṣya
A
Ariṣṭanemi
G
Garuḍa
A
Asitadhvaja
A
Aruṇa
Ā
Āruṇi
V
Vinatā

Educational Q&A

The verse highlights dharmic order in a public-sacred setting: even powerful celestial figures take their proper places, reflecting respect for protocol, hierarchy, and communal harmony.

Vaiśampāyana lists notable Vainateyas—figures connected to Vinatā, including Garuḍa and Aruṇa—stating that they were present and positioned at the ongoing grand celebration/assembly.