Shloka 10
Droṇa–Drupada Saṃvāda and Droṇa’s Reception at the Kuru Court (द्रोण-द्रुपद-संवादः; कुरुनगरप्रवेशः)
(अधर्म: सुमहानेष स्त्रीणां भरतसत्तम । यत् प्रसादयते भर्ता प्रसाद्य: क्षत्रियर्षभ ।।
vaiśampāyana uvāca | adharmaḥ sumahān eṣa strīṇāṃ bharatasattama | yat prasādayate bhartā prasādyaḥ kṣatriyarṣabha || śṛṇu ced mahābāho mama prītikaraṃ vacaḥ || pitṛveśmany ahaṃ bālā niyuktātithipūjane | ugraṃ paryacaraṃ tatra brāhmaṇaṃ saṃśitavratam ||
กุนตีกล่าวว่า “โอ ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรตะ โอ ยอดแห่งกษัตริย์! สำหรับสตรีแล้ว นี่นับเป็นความไม่สมควรอย่างยิ่ง ที่สามีต้องคอยวิงวอนซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อให้ภรรยาโปรดปราน; เพราะหน้าที่ของสตรีคือทำให้สามีพอใจ. โอ มหาพาหุ โปรดฟังถ้อยคำของข้าเถิด; จะเป็นที่ชื่นใจแก่พระองค์. เมื่อข้ายังเป็นเด็กหญิงอยู่ในเรือนบิดา ข้าได้รับมอบหมายให้บำรุงต้อนรับแขก. ณ ที่นั้น ข้าได้ปรนนิบัติพราหมณ์ผู้เคร่งครัดในพรต ผู้มีอุปนิสัยเข้มงวด ด้วยความเพียรอย่างยิ่ง.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames a normative ethical claim about household dharma: it is improper (adharma) if a husband must repeatedly plead for a wife’s goodwill; instead, the wife is expected to maintain harmony by keeping the husband pleased. It also elevates atithi-dharma (hospitality) and strict observance of vows as markers of virtue.
The speaker addresses a heroic kṣatriya with counsel on propriety and then begins a personal recollection: as a girl in her father’s home, she was assigned the duty of honoring guests and there served a stern, vow-observant brāhmaṇa—setting up a backstory that will explain subsequent events.