Shloka 11
पाण्डोः प्रेतकार्य-सम्पादनम्
Pāṇḍu’s Funeral Rites and Public Mourning
शश्वद्धर्मात्मनां मुख्ये कुले जातस्यथ भारत । कामलोभाभिभूतस्य कथं ते चलिता मति:,भारत! सदा धर्ममें मन लगानेवाले क्षत्रियोंके प्रधान कुलमें तुम्हारा जन्म हुआ है, तो भी काम और लोभके वशीभूत होकर तुम्हारी बुद्धि धर्मसे कैसे विचलित हुई?
śaśvaddharmātmanāṁ mukhye kule jātasyatha bhārata | kāmalobhābhibhūtasya kathaṁ te calitā matiḥ ||
กวางกล่าวว่า “โอ ภารตะ เจ้าเกิดในตระกูลเอกของกษัตริย์นักรบผู้ตั้งมั่นในธรรมอยู่เสมอ แล้วเหตุใดจิตของเจ้าจึงคลอนจากความชอบธรรม เพราะถูกกามและความโลภครอบงำ?”
मृग उवाच
Educational Q&A
High birth or noble lineage does not guarantee righteous conduct; when desire (kāma) and greed (lobha) dominate, the intellect (mati) deviates from dharma. The verse urges self-restraint and fidelity to one’s ethical duty.
A deer addresses a Bhārata (Kuru descendant), rebuking him for moral lapse. The deer contrasts the addressee’s renowned dharmic kṣatriya lineage with his present conduct, asking how his mind could turn away from dharma under the sway of desire and greed.