Shloka 1
Ādi-parva 109: Pāṇḍu’s Forest Hunt and Kiṃdama’s Curse (पाण्डोर्मृगयावृत्तान्तः—किंदमशापः)
भीकम (2 अमान अष्टाधिकशततमोब< ध्याय: धृतराष्ट्र आदिके जन्म तथा भीष्मजीके धर्मपूर्ण शासनसे कुरुदेशकी सर्वांगीण उन्नतिका दिग्दर्शन वैशम्पायन उवाच (धृतराष्ट्रे च पाण्डौ च विदुरे च महात्मनि ।) तेषु त्रिषु कुमारेषु जातेषु कुरुजाड्लम् । कुरवो5थ कुरुक्षेत्र त्रयमेतदवर्धत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! धृतराष्ट्र, पाण्डु और महात्मा विदुर--इन तीनों कुमारोंके जन्मसे कुरुवंश, कुरुजांगल देश और कुरुक्षेत्र--इन तीनोंकी बड़ी उन्नति हुई
vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭre ca pāṇḍau ca vidure ca mahātmani | teṣu triṣu kumāreṣu jāteṣu kurujāṅgalam | kuravo 'tha kurukṣetraṃ trayam etad avardhata ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ ชนเมชยะ เมื่อเจ้าชายทั้งสาม—ธฤตราษฏระ ปาณฑุ และวิทุระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่—ประสูติขึ้นแล้ว สิ่งทั้งสามก็รุ่งเรืองยิ่งนัก คือ วงศ์กุรุ แผ่นดินกุรุชางคละ และทุ่งศักดิ์สิทธิ์กุรุเกษตร”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links righteous and capable leadership with the flourishing of society: the birth of key figures (especially the dharma-minded Vidura alongside royal heirs) is presented as a cause for the growth of dynasty, territory, and sacred institutions.
Vaiśampāyana continues his genealogy-and-origins narration to Janamejaya, stating that with the births of Dhṛtarāṣṭra, Pāṇḍu, and Vidura, the Kuru line and its lands—Kuru-jāṅgala and Kurukṣetra—prospered.