Shloka 54
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
सा धर्मतो<नुनीयैनां कथंचिद् धर्मचारिणीम् | भोजयामास वितष्रांश्र देवर्षीनतिथींस्तथा,कौसल्या धर्मका आचरण करनेवाली थी। सत्यवतीने धर्मको सामने रखकर ही उसे किसी प्रकार समझा-बुझाकर (बड़ी कठिनतासे) इस कार्यके लिये तैयार किया। उसके बाद ब्राह्मणों, देवर्षियों तथा अतिथियोंको भोजन कराया
sā dharmato 'nunīyaināṁ kathaṁcid dharmacāriṇīm | bhojayāmāsa vīta-tṛṣṇān devarṣīn atithīṁs tathā ||
โดยยึดธรรมเป็นหลัก นางจึงเกลี้ยกล่อมสตรีผู้ตั้งมั่นในความประพฤติชอบนั้นให้ยอมรับได้ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ครั้นแล้วนางได้จัดภัตตาหารแก่พราหมณ์ แก่เทวฤๅษีผู้ปราศจากความใคร่ในโลก และแก่แขกผู้มาเยือนด้วย—เป็นการบำเพ็ญธรรมแห่งการต้อนรับและความถูกต้องตามจารีตศาสนา
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld not only through major vows but through concrete acts: persuading others without coercion and honoring Brahmins, seers, and guests through proper hospitality. Ethical action is shown as alignment with righteous duty and social-religious responsibility.
The speaker narrates that a woman, guided by dharma, manages—though with difficulty—to persuade another righteous woman to agree to a certain course of action; afterward she performs the customary duty of feeding Brahmins, divine seers, and guests, emphasizing ritual propriety and hospitality.