Shloka 46
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
व्यास उवाच यदि पुत्र: प्रदातव्यो मया भ्रातुरकालिक: । विरूपतां मे सहतां तयोरेतत् परं व्रतम्,व्यासजी बोले--माँ! यदि मुझे समयका नियम न रखकर शीघ्र ही अपने भाईके लिये पुत्र प्रदान करना है, तो उन देवियोंके लिये यह उत्तम व्रत आवश्यक है कि वे मेरे असुन्दर रूपको देखकर शान्त रहें, डरे नहीं
vyāsa uvāca yadi putraḥ pradātavyo mayā bhrātur akālikāḥ | virūpatāṃ me sahatāṃ tayor etat paraṃ vratam ||
วยาสกล่าวว่า “แม่เอ๋ย หากเราจำต้องมอบโอรสแก่พี่ชายโดยไม่รอฤกษ์กาลอันควร สำหรับเทวีทั้งสองนั้น นี่คือพรตอันสูงสุด: จงอดทนต่อรูปโฉมอันไม่น่าดูของเรา เห็นเราแล้วจงตั้งมั่น ไม่หวาดหวั่น”
व्यास उवाच
Educational Q&A
When a difficult duty must be performed for a larger social purpose (continuity of the lineage), the required discipline is inner steadiness—bearing discomfort and fear without losing composure.
In the succession crisis after the king’s death, Vyāsa is asked to beget heirs for his brother’s line. He states that if he must do so immediately, the queens must undertake the ‘highest vow’ of remaining calm and unafraid despite his austere, unattractive appearance.