Shloka 117
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
Devanagari script
पुत्राश्न भ्रातरश्नेमे शिष्या श्व सुहृदश्ष व: । पाण्डवा एत इत्युक्त्वा मुनयो<न्तर्हितास्तत:,ऋषियोंने वहाँ जाकर धृतराष्ट्र एवं उनके पुत्रोंसे कहा--“ये तुम्हारे पुत्र, भाई, शिष्य और सुहृद् हैं। ये सभी महाराज पाण्डुके ही पुत्र हैं।। इतना कहकर वे मुनि वहाँसे अन्तर्धान हो गये
Translation
ครั้นไปถึง เหล่าฤๅษีได้กล่าวแก่ธฤตราษฏระและโอรสทั้งหลายว่า “ผู้นี้ทั้งหลายเป็นบุตร เป็นน้องพี่ เป็นศิษย์ และเป็นสหายสนิทของท่าน; ทั้งหมดนี้คือโอรสของพระเจ้าปาณฑุ” กล่าวแล้วเหล่ามุนีก็อันตรธานหายไป ณ ที่นั้น
Word by Word
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इमेthese
इमे:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Plural
शिष्याःdisciples
शिष्याः:
Karta
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सुहृदःfriends, well-wishers
सुहृदः:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वःof you / your
वः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Plural
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), —
मुनयःthe sages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Plural
अन्तर्हिताःvanished, disappeared
अन्तर्हिताः:
TypeAdjective
Rootअन्तर्हित
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes