Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

भुवनकोशविन्यासनिर्णयः (ज्योतिर्गति-वृष्टिचक्र-वर्णनम्)

पौण्ड्रास्तु वृष्टयः सर्वा वैद्युताः शीतशस्यदाः पुण्ड्रदेशेषु पतिता नागानां शीकरा हिमाः

pauṇḍrāstu vṛṣṭayaḥ sarvā vaidyutāḥ śītaśasyadāḥ puṇḍradeśeṣu patitā nāgānāṃ śīkarā himāḥ

ในแคว้นเปาณฑระ ฝนทั้งปวงมาพร้อมสายฟ้าและบันดาลพืชผลฤดูหนาว; ครั้นตกลงบนผืนดินปุณฑระ ก็กลายเป็นละอองเย็นดุจน้ำค้างแข็ง ประหนึ่งฝอยหมอกเยือกของเหล่านาค

पौण्ड्राः (pauṇḍrāḥ)of/pertaining to Pauṇḍra (Puṇḍra) region
पौण्ड्राः (pauṇḍrāḥ):
तु (tu)indeed/and
तु (tu):
वृष्टयः (vṛṣṭayaḥ)rains
वृष्टयः (vṛṣṭayaḥ):
सर्वाः (sarvāḥ)all
सर्वाः (sarvāḥ):
वैद्युताः (vaidyutāḥ)accompanied by lightning
वैद्युताः (vaidyutāḥ):
शीत-शस्य-दाः (śīta-śasya-dāḥ)giving cool-season crops
शीत-शस्य-दाः (śīta-śasya-dāḥ):
पुण्ड्र-देशेषु (puṇḍra-deśeṣu)in the lands of Puṇḍra
पुण्ड्र-देशेषु (puṇḍra-deśeṣu):
पतिताः (patitāḥ)having fallen
पतिताः (patitāḥ):
नागानाम् (nāgānām)of the nāgas/serpent-beings
नागानाम् (nāgānām):
शीकराः (śīkarāḥ)spray, droplets, mist
शीकराः (śīkarāḥ):
हिमाः (himāḥ)icy, frosty
हिमाः (himāḥ):

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

N
Nagas

FAQs

It frames rainfall, lightning, and fertility as expressions of cosmic order governed by Shiva as Pati; for Linga worship, it supports the view that elemental balance (water, light, cold) is sustained by Mahadeva’s śakti and is honored through puja for harmony and prosperity.

Though Shiva is not named, the verse reflects Shiva-tattva indirectly: the regulated pattern of rains and seasons points to an intelligent cosmic governance, where Pati oversees the bhutas and their lawful functioning while pashus depend on that order for sustenance.

No specific puja-vidhi or Pashupata yoga technique is stated; the practical takeaway is seasonal propitiation—performing Shiva-abhisheka and prayers for timely rains and crop-supporting coolness, aligning household life with ṛta under Shiva.