Shloka 47
युगधर्मवर्णनम् — चतुर्युग, गुण, धर्मपाद, तथा वार्तोत्पत्ति
Devanagari script
अन्यथा जीवितं तासां नास्ति त्रेतायुगात्यये हस्तोद्भवा ह्यपश्चैव भवन्ति बहुशस्तदा
Transliteration
anyathā jīvitaṃ tāsāṃ nāsti tretāyugātyaye hastodbhavā hyapaścaiva bhavanti bahuśastadā
Translation
มิฉะนั้น เมื่อสิ้นสุดเตรตายุค พวกเขาย่อมไม่อาจดำรงชีวิตได้ ในกาลนั้นย่อมเกิดสรรพชีวิต ‘หัตถ์อุทภวะ’ คือกำเนิดจากมือขึ้นมากมายซ้ำแล้วซ้ำเล่า และแม้ผู้ที่มิใช่ ‘ปศุ’ อันสมควรแก่ระเบียบแห่งยัญพิธีก็ปรากฏขึ้น
Word by Word
anyathāotherwise
anyathā:
jīvitamlife, survival
jīvitam:
tāsāmof them
tāsām:
nāstidoes not exist
nāsti:
tretā-yuga-atyayeat the end of the Tretā-yuga
tretā-yuga-atyaye:
hasta-udbhavāḥhand-born, arising from the hand (lit.)
hasta-udbhavāḥ:
hiindeed
hi:
apaśnon-pashu / not fit for the sacrificial-pashu category (contextual)
apaś:
ca evaand also
ca eva:
bhavantibecome, arise
bhavanti:
bahuśaḥmany times, repeatedly
bahuśaḥ:
tadāthen
tadā:
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya; contextual attribution)