Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

उमास्वयंवरः / भवोद्वाहः, गणसमागमः, अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्यम्, तथा विनायक-उत्पत्तिसूचना

न तृप्यत्यनवद्याङ्गी सा च देवं वृषध्वजम् वरदो ऽस्मीति तं प्राह हरिं सो ऽप्याह शङ्करम्

na tṛpyatyanavadyāṅgī sā ca devaṃ vṛṣadhvajam varado 'smīti taṃ prāha hariṃ so 'pyāha śaṅkaram

เทวีผู้มีอวัยวะผุดผ่องไร้มลทินยังไม่อิ่มเอม จึงทูลต่อพระผู้มีธงวัว (วฤษภธวชะ) พระองค์ตรัสว่า “เราคือผู้ประทานพร” แล้วนางไปเฝ้าพระหริ แต่พระหริก็ชี้นางไปยังพระศังกร.

nanot
na:
tṛpyatibecomes satisfied/content
tṛpyati:
anavadyāṅgīshe whose limbs are faultless (the goddess)
anavadyāṅgī:
she
:
caand
ca:
devamthe god
devam:
vṛṣadhvajamVṛṣadhvaja, ‘he whose banner is the bull’ (Śiva)
vṛṣadhvajam:
varadaḥboon-giver
varadaḥ:
asmiI am
asmi:
itithus
iti:
tamto him
tam:
prāhaspoke/said
prāha:
harimHari (Viṣṇu)
harim:
saḥhe (Hari)
saḥ:
apialso/indeed
api:
āhasaid
āha:
śaṅkaramŚaṅkara (Śiva).
śaṅkaram:

Suta Goswami (narrating; internal reference to the goddess addressing Shiva, and Vishnu directing her to Shiva)

S
Shiva
V
Vishnu

FAQs

It frames Śiva (Vṛṣadhvaja/Śaṅkara) as Varada—the ultimate giver—implying that fulfillment of aims and the highest fruit of worship culminate in turning toward Śiva as Pati, the refuge beyond bondage.

Śiva-tattva is presented as Varada and as Śaṅkara—the auspicious Lord who alone can finally satisfy the seeker; even Hari’s counsel points back to Śiva, indicating Śiva’s decisive role as Pati in granting grace.

The verse highlights śaraṇāgati (taking refuge) and the correct orientation of sādhana: seeking boons and liberation through devotion to Pati (Śiva), a key disposition underlying Pāśupata-style practice and Śaiva pūjā.