Previous Verse
Next Verse

Shloka 71

Narmadā–Tīrtha-Māhātmya: Sequence of Sacred Fords and Their Fruits

शुक्लतीर्थात् परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति / पूर्वे वयसि कर्माणि कृत्वा पापानि मानवः / अहोरात्रोपवासेन शुक्लतीर्थे व्यपोहति

śuklatīrthāt paraṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati / pūrve vayasi karmāṇi kṛtvā pāpāni mānavaḥ / ahorātropavāsena śuklatīrthe vyapohati

ไม่มีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ใดสูงยิ่งกว่า ศุกลตีรถะ ไม่เคยมีมาก่อนและจะไม่เกิดขึ้นในภายหน้า ผู้ใดทำบาปไว้ในวัยก่อน ย่อมชำระได้ที่ศุกลตีรถะด้วยการถืออุโบสถอดอาหารตลอดวันและคืนเดียว

शुक्ल-तीर्थात्than/from Śukla-tīrtha
शुक्ल-तीर्थात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः कर्मधारयः
परम्higher, superior
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
भूतम्has been (in the past)
भूतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘past/been’ (elliptic with तीर्थम्)
nor/not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
पूर्वेin earlier
पूर्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वयसि)
वयसिin age (youth/earlier life)
वयसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कर्माणिdeeds, actions
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); ‘having done’
पापानिsins
पापानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
मानवःa human being
मानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
अहोरात्र-उपवासेनby a day-and-night fast
अहोरात्र-उपवासेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअहोरात्र (प्रातिपदिक) + उपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अहोरात्रस्य उपवासेन)
शुक्ल-तीर्थेat Śukla-tīrtha
शुक्ल-तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
व्यपोहतिremoves, dispels
व्यपोहति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप-उह्/ऊह् (धातु) (vy-apo-h)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Lord Kūrma (Vishnu) instructing in a tīrtha-māhātmya context

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Ś
Śuklatīrtha

FAQs

Indirectly: it emphasizes purification (śuddhi) through tīrtha and vrata as a prerequisite for higher knowledge—cleansing pāpa supports steadiness of mind, which is classically required for realizing the ātman.

Ahorātra-upavāsa (day-and-night fasting) is highlighted as a discipline (vrata/tapas) that functions as prāyaścitta and mental purification—often treated as preparatory to japa, dhyāna, and other yogic observances in Purāṇic sādhanā.

This specific verse is not explicitly sectarian; it presents a shared Purāṇic dharma framework where tīrtha, vrata, and purification are universally efficacious—compatible with the Kurma Purana’s broader Shaiva-Vaishnava synthesis.