Shloka 19

पुनर्ग्रामः पुनः क्षेत्र पुनर्वित्तं पुनर्गृहम् / पुनः शुभाशुभं कर्म न शरीरं पुनः पुनः

punargrāmaḥ punaḥ kṣetra punarvittaṃ punargṛham / punaḥ śubhāśubhaṃ karma na śarīraṃ punaḥ punaḥ

อาจมีหมู่บ้านอีกครั้ง มีนาอีกครั้ง มีทรัพย์อีกครั้ง มีเรือนอีกครั้ง และย่อมทำกรรมดีกรรมชั่วได้อีกครั้ง แต่กายนี้มิได้กลับมาเป็นเช่นเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่า.

पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति-वाचक क्रियाविशेषण ‘again’
ग्रामःvillage/homeplace
ग्रामः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘again’
क्षेत्रम्field/land
क्षेत्रम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘again’
वित्तम्wealth
वित्तम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootvitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘again’
गृहम्house
गृहम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘again’
शुभाशुभम्good and bad
शुभाशुभम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha + aśubha (प्रातिपदिक; शुभ + अशुभ)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म) विभक्ति; एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (शुभं च अशुभं च)
कर्मaction/deed
कर्म:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म) विभक्ति; एकवचन
not
:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
शरीरम्body
शरीरम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootśarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म) विभक्ति; एकवचन
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘again’
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘again’ (पुनरुक्ति for emphasis)

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vainateya)

Concept: Worldly circumstances recur, karma repeats, but the same body does not; therefore do not postpone śreyas—practice detachment and purposeful living now.

Vedantic Theme: Anityatā (impermanence) leading to vairāgya; saṃsāra as repetitive cycle; urgency for liberation-oriented effort.

Application: Reduce attachment to property/status; prioritize practices that outlast the body (character, devotion, knowledge); plan life with mortality-awareness.

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana: anityatā and saṃsāra repetition as motivation for dharma and bhakti; Garuda Purana: warnings against attachment to gṛha-vitta and neglect of śreyas

G
Garuda
V
Vishnu
K
Karma

FAQs

This verse stresses that worldly situations can recur across lives—home, wealth, land—but the physical body is not regained; therefore one should prioritize dharma and purifying karma before death.

It implies continuity of karmic causation across births: the jiva carries results of śubha and aśubha karma forward, while the gross body is left behind and does not repeat in the same form.

Treat the body and possessions as temporary, reduce harmful actions, increase dharmic conduct and charity, and live with awareness that karma continues even when this body ends.