Shloka 1

Vow-Fasting (Anaśana), Sannyāsa, Tīrtha-Death, and the Ethics of Dāna

(३५।४६) सपिण्डनशवविध्योर्निरूपणं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः तार्क्ष्यौवाच / कस्मादनशनं पुण्यमक्षय्यगतिदायकम् / स्वगृहन्तु परित्यज्य तीर्थे वै म्रियते यदि

(35.46) sapiṇḍanaśavavidhyornirūpaṇaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ tārkṣyauvāca / kasmādanaśanaṃ puṇyamakṣayyagatidāyakam / svagṛhantu parityajya tīrthe vai mriyate yadi

ตารกษยะ (ครุฑ) กล่าวว่า “เหตุใดนิราศนะ (การอดอาหาร/ถือศีลอด) จึงเป็นบุญและให้คติอันไม่เสื่อม? และผู้ละเรือนของตนแล้วไปสิ้นชีวิต ณ ตีรถะ จะได้ผลเช่นไร?”

सपिण्डनशवविध्योःof sapiṇḍana and the rite for a corpse
सपिण्डनशवविध्योः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसपिण्डन (प्रातिपदिक) + शवविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-द्विवचनरूप (विध्योः = षष्ठी द्विवचन); द्वन्द्व-समास (सपिण्डनश्च शवविधिश्च)
निरूपणम्exposition, description
निरूपणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिरूपण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formसंज्ञा-सूचक अव्यय (quotative/label marker)
पञ्चत्रिंशःthirty-fifth
पञ्चत्रिंशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चत्रिंशत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (पञ्च च त्रिंशच्च) → ‘35th’
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तार्क्ष्यःTārkṣya (Garuda)
तार्क्ष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कस्मात्from what? why?
कस्मात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; प्रश्नवाचक
अनशनम्fasting
अनशनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुण्यम्meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अनशनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अक्षय्यगतिदायकम्giving imperishable attainment
अक्षय्यगतिदायकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय्य (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक) + दायक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: (अक्षय्या गतिः) तस्याः दायकम्; ‘अनशनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
स्वगृहम्one’s own house
स्वगृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारय (स्वं गृहं)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (particle: but/indeed)
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootपरि + त्यज् (धातु) → परित्यज्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
तीर्थेat a sacred place
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
म्रियतेdies
म्रियते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional conjunction)

Garuda (Tārkṣya, Vinatā-putra)

Afterlife Stage: Yamaloka Journey

Concept: Fasting and tīrtha-maraṇa are questioned as causes of akṣaya-gati (imperishable attainment).

Vedantic Theme: Antaḥkaraṇa-śuddhi as a support for higher gati; the role of saṃskāra and saṅkalpa at life’s end.

Application: Cultivate disciplined fasting with right intention; plan pilgrimages and end-of-life spiritual supports without neglecting inner purity.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: sacred ford / household

Related Themes: Garuda Purana Pretakalpa: tīrtha-māhātmya and śrāddha discussions around sapīṇḍana/ekoddiṣṭa contexts (chapter heading indicates sapīṇḍana-śava-vidhi); Garuda Purana: teachings on death at sacred places and merit of vrata/upavāsa in dharma sections

G
Garuda (Tārkṣya)
T
Tirtha (sacred place)

FAQs

In this verse Garuda frames fasting as a practice believed to generate puṇya (merit) and to support “akṣayya-gati” (an imperishable spiritual outcome), prompting an explanation of its spiritual rationale.

The verse introduces a key inquiry: whether dying at a tīrtha (sacred place) changes one’s post-death trajectory. It sets up the doctrinal discussion on how end-of-life choices influence gati (the soul’s onward course).

Treat fasting as a disciplined, dharmic observance (done with purity and intention), and approach pilgrimage or end-of-life spiritual planning with reverence—prioritizing ethical living and remembrance of the sacred over mere location.