Shloka 20

Praise of Vṛṣotsarga (Bull-release), Worthy Dāna, and the Procedure for Kṣayāha & Ūrdhva-daihika Rites

शुभे लग्ने मुहूर्ते वा शुचौ देशे समाहितः / ब्राह्मणं तु समाहूय विधिज्ञं शुभलक्षणम्

śubhe lagne muhūrte vā śucau deśe samāhitaḥ / brāhmaṇaṃ tu samāhūya vidhijñaṃ śubhalakṣaṇam

ในลัคนาอันเป็นมงคลหรือมุหูรตะที่เหมาะสม ณ สถานที่สะอาดศักดิ์สิทธิ์ ด้วยจิตตั้งมั่น พึงนิมนต์พราหมณ์ผู้รู้พิธีกรรมและมีลักษณะมงคลมา

śubhein an auspicious (time)
śubhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्; विशेषणम्
lagneat the auspicious ascendant/time
lagne:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootlagna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
muhūrteat a (proper) muhurta
muhūrte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
or
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive particle: or)
śucauin a pure (place)
śucau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
deśein a place
deśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
samāhitaḥbeing composed/collected (in mind)
samāhitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-dhā (धा धातु) + kta (क्त) → samāhita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
brāhmaṇama Brahmin
brāhmaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
tuindeed
tu:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/अवधारणार्थक-निपातः (but/indeed)
samāhūyahaving summoned
samāhūya:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsam-ā-hū (हू धातु) + ल्यप् (ल्यप्) → samāhūya (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive/gerund): ‘having called/summoned’
vidhijñamknowing the rites/rules
vidhijñam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvidhi + jña (प्रातिपदिक); समासः: vidhijña
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘vidheḥ jñaḥ’); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (brāhmaṇam)
śubhalakṣaṇamof auspicious marks/characteristics
śubhalakṣaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśubha + lakṣaṇa (प्रातिपदिक); समासः: śubhalakṣaṇa
Formकर्मधारय-समासः (‘śubhaṃ lakṣaṇam yasya’/‘śubha-lakṣaṇa’); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (brāhmaṇam)

Lord Vishnu (in dialogue with Garuda/Vinata-putra)

Timing: śubha lagna/muhūrta

Concept: Ritual efficacy depends on right time (lagna/muhūrta), right place (śuci-deśa), right inner state (samāhita), and right officiant (vidhijña brāhmaṇa).

Vedantic Theme: Karma-kāṇḍa as a purifier and harmonizer when performed with niyama; outer order supports inner sattva.

Application: Choose an auspicious time, maintain cleanliness, cultivate mental steadiness, and engage a competent priest for funerary/śrāddha-related procedures.

Primary Rasa: shanta

Type: ritual site/śmaśāna-adjacent or household ritual space

Related Themes: Garuda Purana 2.14 (context: antyeṣṭi/śrāddha procedural sequence)

B
Brahmin

FAQs

This verse emphasizes that rites should be begun at a शुभ लग्न/मuhurta—proper timing supports orderly, dharmic performance of post-death duties and reduces ritual faults.

By instructing correct ritual setup (pure place, composed mind, qualified priest), the text frames rites as supports for the preta’s transition and the family’s fulfillment of dharma during the soul’s post-death journey.

Perform key rites in a clean, calm setting, consult tradition for appropriate timing, and engage a competent priest who understands the procedures rather than relying only on outward formality.