Shloka 18

Jāmbavatī’s Vaiṣṇava-Ācāra: Grace, Sense-Consecration, and Pilgrimage to Śrīnivāsa on Veṅkaṭādri

तीर्थाटनार्थं तु जगाम पित्रा साकं हरेः प्रीणनाद्यर्थमेव / आराधयित्वा ब्राह्मणान्विष्णुभक्तानादौ गृहे वस्त्रसंभूषणाद्यैः

tīrthāṭanārthaṃ tu jagāma pitrā sākaṃ hareḥ prīṇanādyarthameva / ārādhayitvā brāhmaṇānviṣṇubhaktānādau gṛhe vastrasaṃbhūṣaṇādyaiḥ

เพื่อการจาริกไปยังตีรถะ เขาเดินทางพร้อมบิดา โดยมุ่งหมายเพียงเพื่อให้พระหริทรงพอพระทัยเท่านั้น; ก่อนอื่น ณ เรือนของตน เขาให้เกียรติพราหมณ์ผู้เป็นภักตะแห่งพระวิษณุ ด้วยผ้า เครื่องประดับ และทานอื่น ๆ

तीर्थ-अटन-अर्थम्for the purpose of pilgrimage
तीर्थ-अटन-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootतीर्थ + अटन + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; प्रयोजनार्थे (‘for the purpose of pilgrimage-travel’)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेष/विरोधार्थक अव्यय; particle
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पित्राwith (her) father
पित्रा:
Sahakari (सहकारी/सह-करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental singular
साकम्together with
साकम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय; adverb ‘together with’
हरेःof Hari
हरेः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; genitive singular
प्रीणन-आदि-अर्थम्for pleasing (Him) and the like
प्रीणन-आदि-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootप्रीणन + आदि + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; ‘for the purpose of pleasing etc.’
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय; emphatic particle
आराधयित्वाhaving worshipped
आराधयित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + राध् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund); ‘having worshipped/served’
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; accusative plural
विष्णु-भक्तान्devotees of Viṣṇu
विष्णु-भक्तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; accusative plural; ‘devotees of Viṣṇu’
आदौat first
आदौ:
Sambandha (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootआदौ (अव्यय/प्रातिपदिक-निपात)
Formकाल/क्रमवाचक अव्यय; adverb ‘at first/initially’
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
वस्त्र-संभूषण-आद्यैःwith garments, ornaments, etc.
वस्त्र-संभूषण-आद्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र + संभूषण + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; instrumental plural; ‘with clothes, ornaments, etc.’

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinata-putra in the Garuda Purana dialogue frame)

Concept: Bhagavad-bhaktānāṃ pūjanam: honoring Viṣṇu devotees—especially brāhmaṇas—with gifts is itself worship and supports tīrtha-yātrā as sādhana.

Vedantic Theme: Sevā and dāna reduce possessiveness (mamatā) and purify the mind; devotion expressed through service to the Lord’s devotees (tadīya-sevā).

Application: Before major spiritual undertakings, practice hospitality and charity to sincere practitioners; prioritize support of teachers, caregivers, and communities of practice.

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Type: home (gṛha) and pilgrimage routes

Related Themes: Garuda Purana: dāna-mahātmyas, tīrtha-yātrā merits, and honoring brāhmaṇas/Viṣṇu-bhaktas as auspicious conduct

H
Hari (Vishnu)
B
Brahmanas
V
Vishnu-bhaktas
F
Father

FAQs

This verse presents pilgrimage as a dharmic act undertaken to please Hari, and it links tirtha-yatra with preparatory merit-making through honoring Vishnu’s devotees.

It shows that the outer act (travel to sacred places) is meant to be rooted in inner intention—pleasing Hari—and supported by righteous conduct like honoring Brahmins and Vishnu-bhaktas with gifts.

Before undertaking religious travel or vows, cultivate devotion and ethics: serve sincere practitioners, give appropriate charity (clothes/necessities), and make the journey an offering rather than mere sightseeing.