Shloka 39

Gradations of Bliss and Knowledge; Lakṣmī’s Special Insight; The Rarity of Bhakti in Kali-yuga; Nīlā’s Vow and Śrīnivāsa Darśana

हरेः कथा दुर्लभा मर्त्यलोके हरेर्दीक्षा दुर्लभा दुर्लभा च / हरेस्तत्त्वे निर्णयो दुर्लभो हि हरेर्दासैः संगमो दुर्लभश्च

hareḥ kathā durlabhā martyaloke harerdīkṣā durlabhā durlabhā ca / harestattve nirṇayo durlabho hi harerdāsaiḥ saṃgamo durlabhaśca

ในโลกมนุษย์ เรื่องราวศักดิ์สิทธิ์ของพระหริหาได้ยาก การรับทิक्षาในมรรคาของพระหริก็ยากยิ่ง การวินิจฉัยสัจภาวะแห่งพระหรินั้นเข้าถึงได้ยาก และการคบหากับบรรดาผู้รับใช้พระหริก็หาได้ยากเช่นกัน

hareḥof Hari
hareḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
kathānarration/discourse
kathā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
durlabhārare
durlabhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agrees with kathā
martya-lokein the mortal world
martya-loke:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmartya + loka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; 'in the world of mortals'
hareḥof Hari
hareḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
dīkṣāinitiation
dīkṣā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdīkṣā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
durlabhārare
durlabhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agrees with dīkṣā
durlabhāvery rare
durlabhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; repetition for emphasis
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
hareḥof Hari
hareḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
tattvein the truth/essence
tattve:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
nirṇayaḥascertainment/decision
nirṇayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnirṇaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
durlabhaḥrare
durlabhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agrees with nirṇayaḥ
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (खलु/हेतु-अर्थे अव्यय)
hareḥof Hari
hareḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
dāsaiḥwith servants/devotees
dāsaiḥ:
Sahakāraka (सह/करण)
TypeNoun
Rootdāsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
saṅgamaḥassociation/meeting
saṅgamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṅgama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
durlabhaḥrare
durlabhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रātipadika)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agrees with saṅgamaḥ
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय); here enclitic after sandhi

Lord Vishnu (teaching Garuda/Vinata-putra)

Concept: Four rarities: Hari-kathā, Hari-dīkṣā, decisive knowledge of Hari’s tattva, and association with Hari’s dāsas (saints).

Vedantic Theme: satsanga as the gateway to jñāna and bhakti; tattva-nirṇaya requires śravaṇa–manana under guidance; bhakti matures through saintly company.

Application: Seek authentic teachers and communities; prioritize śāstra-based discourse, receive disciplined initiation responsibly, and cultivate discernment through study and reflection.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Type: loka

Related Themes: Garuda Purana 3.19.38 (puṇya as cause of bhakti); Garuda Purana 3.19.40-42 (rarities of worship, nāma, śālagrāma, sadguru)

H
Hari (Vishnu)
H
Haridasa (servants of Vishnu)

FAQs

This verse states that Hari-kathā is rare in the mortal world, implying it is a precious spiritual opportunity that supports devotion and right understanding.

By emphasizing dīkṣā, discernment of tattva, and satsanga with devotees, it points to the inner causes of liberation—spiritual initiation, correct knowledge, and holy company—beyond mere external circumstances.

Seek regular Hari-kathā, receive guidance/initiation from a qualified tradition, cultivate clear understanding of core teachings, and keep company with sincere devotees to strengthen ethical and devotional living.