Shloka 8

Tīrtha-Māhātmya: Catalog of Sacred Places and the Supreme Inner Tīrtha

वैनायकं महीतीर्थं रामगिर्याश्रमं परम् / काञ्चीपुरी तुङ्गभद्रा श्रीशैलं सेतुबन्धनम्

vaināyakaṃ mahītīrthaṃ rāmagiryāśramaṃ param / kāñcīpurī tuṅgabhadrā śrīśailaṃ setubandhanam

ไวณายกะ มหีตีรถะ และอาศรมอันสูงสุดบนรามคิริ; กาญจีปุรี แม่น้ำตุงคภัทระ ศรีไศละ และเสตุพันธนะ—ล้วนเป็นตีรถะศักดิ์สิทธิ์.

वैनायकम्Vaināyaka (sacred place of Vināyaka)
वैनायकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैनायक (प्रातिपदिक; विनायक-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
महीतीर्थम्Mahī-tīrtha
महीतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमही + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रामगिर्याश्रमम्Rāmagiri-āśrama
रामगिर्याश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरामगिरि + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (रामगिर्याश्रमम्)
काञ्चीपुरीKāñcīpurī
काञ्चीपुरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाञ्ची + पुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुङ्गभद्राTuṅgabhadrā (river)
तुङ्गभद्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतुङ्ग + भद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
श्रीशैलम्Śrīśaila
श्रीशैलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्री + शैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सेतुबन्धनम्Setubandhana (Rāma’s bridge/holy place)
सेतुबन्धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसेतु + बन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Tīrtha-darśana as dhārmic reinforcement—aligning life with sacred memory, vows, and purification.

Vedantic Theme: External pilgrimage as support for internal yātrā: turning the mind from viṣaya to īśvara-smṛti; sādhana through saṃskāra and niyama.

Application: Plan pilgrimage with ethical disciplines (ahiṃsā, satya, brahmacarya as appropriate), charity at kṣetras, and mindful river reverence (non-pollution, conservation).

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: tīrtha / āśrama / purī / nadī / parvata-kṣetra / setu-kṣetra

Related Themes: Garuda Purana: recurring tīrtha enumerations and praise of Setu/Rāmeśvara in tīrtha contexts (general internal motif)

V
Vainayaka
M
Mahitirtha
R
Ramagiri
K
Kanchipuri
T
Tungabhadra
S
Srishaila
S
Setubandhana

FAQs

This verse preserves a canonical map of revered kṣetras and rivers, emphasizing that pilgrimage to such tīrthas is a recognized means of accruing puṇya (spiritual merit) within the Ācāra-kāṇḍa framework.

While this specific verse is not describing Yama’s realm or preta-journey directly, it supports the broader Garuda Purana ethic that dharmic acts—like tīrtha-yātrā—build puṇya that influences one’s post-death trajectory and wellbeing.

Treat sacred travel as disciplined dharma: visit tīrthas with ethical conduct, simplicity, and devotion, and pair pilgrimage with charity, japa, and respectful behavior at rivers and temples.