Shloka 16

Yuga-Dharma, Kalpa Measure, Purāṇa Definitions, and the Kali-Yuga Power of Nāma-Kīrtana

मार्कण्डेयं तथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च / कौर्मं मात्स्यं गारुडञ्च वायवीयमनन्तरम् / अष्टादशसमुद्दिष्टं ब्रह्माण्डमिति संज्ञितम्

mārkaṇḍeyaṃ tathāgneyaṃ brahmavaivartameva ca / kaurmaṃ mātsyaṃ gāruḍañca vāyavīyamanantaram / aṣṭādaśasamuddiṣṭaṃ brahmāṇḍamiti saṃjñitam

เช่นเดียวกันมีมารกัณฑेय อาคเนยะ พรหมไววรรตะ; กูรมะ มาตสยะ คารุฑะ และต่อมาคือวายวียะ (ปุราณะ) ดังนี้ในบรรดาปุราณะทั้งสิบแปดที่กล่าวไว้ มีหนึ่งที่เรียกว่า ‘พรหมาณฑะ’

मार्कण्डेयम्Mārkaṇḍeya (Purāṇa)
मार्कण्डेयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पुराणनाम)
तथाalso
तथा:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)
आग्नेयम्Āgneya (Purāṇa)
आग्नेयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पुराणनाम)
ब्रह्मवैवर्तम्Brahmavaivarta (Purāṇa)
ब्रह्मवैवर्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म + वैवर्त (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः वैवर्तम्)
एवindeed
एव:
Discourse (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कौर्मम्Kaurma (Purāṇa)
कौर्मम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पुराणनाम)
मात्स्यम्Mātsya (Purāṇa)
मात्स्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमात्स्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पुराणनाम)
गारुडम्Gāruḍa (Purāṇa)
गारुडम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगारुड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पुराणनाम)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
वायवीयम्Vāyavīya (Purāṇa)
वायवीयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायवीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पुराणनाम)
अनन्तरम्next / thereafter
अनन्तरम्:
Discourse (क्रम)
TypeAdjective
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (next/thereafter)
अष्टादशसमुद्दिष्टम्enumerated as eighteen
अष्टादशसमुद्दिष्टम्:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootअष्टादश + सम्-उद्-√दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘समुद्दिष्ट’; पूर्वपद द्विगु (अष्टादश)
ब्रह्माण्डम्Brahmāṇḍa (Purāṇa)
ब्रह्माण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + अण्ड (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः अण्डम्)
इतिthus / called
इति:
Discourse (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/समाप्त्यर्थक (quotative)
संज्ञितम्is named / designated
संज्ञितम्:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootसम्-√ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vainateya)

Concept: Completion of the eighteen-Purāṇa enumeration and recognition of Brahmāṇḍa as one among them; canon as a complete set.

Vedantic Theme: Cosmic totality (brahmāṇḍa) as a pedagogical frame; many narratives serving one coherent worldview.

Application: Build a balanced curriculum across Purāṇas; cross-check themes and narratives across texts to avoid sectarian narrowness.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.223.15 (preceding list); Garuda Purana 1.223.14 (Purāṇa-lakṣaṇa)

M
Mārkaṇḍeya Purāṇa
Ā
Āgneya Purāṇa
B
Brahma-vaivarta Purāṇa
K
Kūrma Purāṇa
M
Matsya Purāṇa
G
Garuḍa Purāṇa
V
Vāyavīya (Vāyu) Purāṇa
B
Brahmāṇḍa Purāṇa

FAQs

This verse situates the Garuḍa Purāṇa within the recognized corpus of eighteen Purāṇas and affirms the traditional scriptural map used for study and authority.

It does not directly describe the soul’s journey; instead, it frames the broader Purāṇic tradition in which teachings on dharma, karma, rites, and afterlife topics are transmitted.

Use it as a guide for structured study—consult related Purāṇas for specific topics (ritual, ethics, cosmology), while keeping the Garuḍa Purāṇa as a key reference for dharma and rites.