Shloka 46

Oṣadhi-nāma-nirdeśa: Paryāya (Synonyms) of Herbs, Minerals, and Classical Measures

मसूरी विदली शष्पा कालिन्दीति निरुच्यते / कण्टकाख्या महाश्यामा वृक्षपादीति वक्ष्यते

masūrī vidalī śaṣpā kālindīti nirucyate / kaṇṭakākhyā mahāśyāmā vṛkṣapādīti vakṣyate

‘มสูรี’ ‘วิทลี’ และ ‘ศษฺปา’ ยังถูกเรียกด้วยนาม ‘กาลินที’ เช่นกัน ส่วนพืชที่ชื่อ ‘กัณฏกา’ นั้นเรียกว่า ‘มหาศยามา’ และยังกล่าวกันว่าเป็น ‘วฤกษปาที’ ด้วย

मसूरीmasūrī (lentil/plant name)
मसूरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमसूरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विदलीvidalī (name)
विदली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविदली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शष्पाśaṣpā (young grass; name)
शष्पा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशष्पा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कालिन्दीkālindī (name)
कालिन्दी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकालिन्दी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus/so-called
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative particle: ‘thus/so-called’)
निरुच्यतेis called/expressed
निरुच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + वच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive sense)
कण्टकाख्याnamed ‘kaṇṭaka’
कण्टकाख्या:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकण्टक + आख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कण्टक-आख्या = ‘named kaṇṭaka’)
महाश्यामाvery dark/blackish
महाश्यामा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + श्यामा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महती श्यामा)
वृक्षपादी‘vṛkṣapādī’ (tree-foot; plant name)
वृक्षपादी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष + पादी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वृक्षस्य पादी/पादः)
इतिthus/so-called
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative particle)
वक्ष्यतेwill be said/declared
वक्ष्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (will be said)

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Synonyms and alternate appellations are authoritative when transmitted by śāstra; knowing them prevents confusion in practice.

Vedantic Theme: Śabda as reliable means within its domain; disciplined learning as dharma-supporting knowledge.

Application: In procurement, treat Masūrī/Vidalī/Śaṣpā as Kālindī; recognize Kaṇṭakā as Mahāśyāmā and also as Vṛkṣapādī—record local equivalences for consistent use.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.204.46 (Kālindī; Mahāśyāmā; Vṛkṣapādī identifications)

L
Lord Vishnu
G
Garuda

FAQs

This verse preserves traditional synonymy (nāma-bheda) so that ritual, medicinal, or textual references to herbs are not misunderstood across regions and lineages.

Within the Garuda Purana’s encyclopedic sections, such verses function as a glossary—clarifying terminology used elsewhere for remedies, rites, or descriptive passages.

When consulting traditional remedies or ritual manuals, cross-check Sanskrit synonyms to avoid misidentifying herbs; use qualified Ayurvedic guidance for actual medicinal use.