Shloka 7

Rasāyana for Longevity: Milk-Based Regimens, Triphalā, Palāśa, and Bhr̥ṅgarāja (Śrāvaṇa & Puṣya Observances)

शतवर्षं दिव्यदेहं वलीपलितवर्जितम् / जग्धं त्रिफलया क्षौद्रं चक्षुष्मन्तं करोति वै

śatavarṣaṃ divyadehaṃ valīpalitavarjitam / jagdhaṃ triphalayā kṣaudraṃ cakṣuṣmantaṃ karoti vai

เมื่อรับประทานร่วมกับตรีผลาและน้ำผึ้ง ย่อมให้ชีวิตยืนถึงร้อยปีจริง; ได้กายทิพย์ผ่องใส ปราศจากริ้วรอยและผมหงอก และมีสายตาคมชัดทรงพลัง

शतवर्षम्(for) a hundred years / hundred-year
शतवर्षम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशत + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (शतं वर्षाणि यस्य/शतवर्षपरिमाणम्)
दिव्यदेहम्having a divine body
दिव्यदेहम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (दिव्यः देहः)
वलीपलितवर्जितम्free from wrinkles and grey hair
वलीपलितवर्जितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवली + पलित + वर्जित (प्रातिपदिक; वर्ज्-धातु-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-कृदन्त; तत्पुरुषः (वलीपलितं वर्जितम्)
जग्धम्eaten/consumed
जग्धम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ष् (धातु) → जग्ध (कृदन्त/भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP; अनियमित-रूप), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्रिफलयाwith triphalā
त्रिफलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्रिफला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; द्वन्द्वसमासः (त्रीणि फलानि)
क्षौद्रम्honey
क्षौद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चक्षुष्मन्तम्endowed with eyesight
चक्षुष्मन्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootचक्षुष्मन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
करोतिmakes
करोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (Emphatic particle)

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Rasāyana supports longevity and sensory clarity; caring for the body is aligned with sustaining righteous life.

Vedantic Theme: Balanced maintenance of the body-mind instrument (antaḥkaraṇa and indriyas) for higher pursuits.

Application: Use classical formulations responsibly (triphala with honey) as a supportive regimen; prioritize consistency and purity of ingredients.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.187 (rasāyana/auṣadha cluster: triphalā, ghee, oils, milk applications)

T
Triphalā
H
Honey (kṣaudra)

FAQs

This verse presents Triphalā (taken with honey) as a rasāyana-like regimen that supports longevity, bodily radiance, youthful appearance, and stronger eyesight.

It does not directly describe the soul’s post-death journey; instead, it emphasizes maintaining the body’s strength and clarity—qualities that support dharmic living and disciplined practice.

As a traditional guideline, it highlights disciplined, health-supporting intake (Triphalā with honey) for vitality and vision—ideally practiced with moderation and appropriate medical/Ayurvedic guidance.