Shloka 24

Kuṣṭha-bheda-lakṣaṇa-nidāna and Śvitra (Kilāsa) Prognosis

उच्छूनमण्डलो दद्रुः कण्डूमानिति कथ्यते / स्थूलमूलं सदाहार्ति रक्तस्त्रावं बहुव्रणम्

ucchūnamaṇḍalo dadruḥ kaṇḍūmāniti kathyate / sthūlamūlaṃ sadāhārti raktastrāvaṃ bahuvraṇam

ผื่นเป็นวงแหวนที่บวมและคัน เรียกว่า ‘ทัทรู’ ฐานรากหนา ทำให้ปวดแสบร้อนอยู่เสมอ มีเลือดซึม และก่อให้เกิดแผลหลายแห่ง

उच्छूनमण्डलःone having a swollen ring/patch
उच्छूनमण्डलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउच्छून (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = Nom sg; समासः = कर्मधारय (‘swollen-circled/with raised ring’)
दद्रुःdadru (ringworm-like disease)
दद्रुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदद्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = Nom sg; रोगनाम
कण्डूमान्itchy, having itching
कण्डूमान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकण्डू (प्रातिपदिक) + मतुप् (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त = ‘having itching’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शन अव्यय = quotative particle
कथ्यतेis called, is said
कथ्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग = Passive ‘is said/called’
स्थूलमूलम्having a thick base
स्थूलमूलम्:
Visheshana (Adjectival complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थूल (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः = कर्मधारय (‘thick-rooted/base’)
सदाहार्तिconstant burning pain
सदाहार्ति:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदा (अव्यय) + आर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (लक्षणरूपेण); समासः = अव्ययीभाव (‘constant burning pain’)
रक्तस्त्रावम्bleeding, blood discharge
रक्तस्त्रावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + स्त्राव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = Acc sg; समासः = तत्पुरुष (‘bleeding of blood’)
बहुव्रणम्having many sores
बहुव्रणम्:
Visheshana (Adjectival complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + व्रण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि = ‘having many wounds’

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinata-putra)

Dosha: Pitta

Primary Rasa: bibhatsa

Secondary Rasa: bhayanaka

Related Themes: Garuda Purana 1.164.25 (further characterization of mandala lesions)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

Dadru serves as a named example of karmically conditioned affliction, described with clear signs (ring swelling, itching, burning, oozing) to underscore consequences of adharma.

It implies that painful embodiments arise from accumulated karma, shaping the jīva’s lived experience and future outcomes until purification occurs.

Let the verse motivate ethical living and accountability; respond to disease with care, cleanliness, and medical treatment, not blame.