Shloka 11

रामायणकथासंक्षेपः — ब्रह्मोक्तो रामावतारवृत्तान्तः

राज्यञ्च तृणवत्त्यक्त्वा शृङ्गवेरपुरं गतः / रथं त्यक्त्वा प्रयागञ्च चित्रकूटगिरिं गतः

rājyañca tṛṇavattyaktvā śṛṅgaverapuraṃ gataḥ / rathaṃ tyaktvā prayāgañca citrakūṭagiriṃ gataḥ

ทรงสละราชอาณาจักรดุจหญ้า แล้วเสด็จไปยังศฤงคเวรปุระ ครั้นละทิ้งราชรถก็เสด็จสู่ประยาค แล้วมุ่งไปยังภูเขาจิตรกูฏะ

राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
तृणवत्like grass (as worthless)
तृणवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतृणवत् (अव्यय/तुल्योपमा-प्रयोग)
Formउपमावाचक-अव्यय (adverbial: 'like grass')
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having abandoned)
शृङ्गवेरपुरम्Śṛṅgaverapura (a town)
शृङ्गवेरपुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशृङ्गवेर + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शृङ्गवेरस्य पुरम्)
गतःwent / having gone
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल
प्रयागम्Prayāga
प्रयागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
चित्रकूटगिरिम्Mount Citrakūṭa
चित्रकूटगिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचित्रकूट + गिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चित्रकूटस्य गिरिः)
गतःwent
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinatā-putra) — contextual attribution within Garuḍa Purāṇa dialogue framework

Concept: Renunciation of worldly sovereignty and embracing dharma through pilgrimage and forest-discipline.

Vedantic Theme: Vairāgya as a support for dharma and inner steadiness; impermanence of rajya compared to spiritual pursuit.

Application: Practice non-attachment to status/possessions; undertake periodic tīrtha-yātrā or intentional retreats to re-center life around values.

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Type: town/tirtha/mountain

Related Themes: Garuda Purana 1.143 (Rama-katha sequence)

Ś
Śṛṅgaverapura
P
Prayāga
C
Citrakūṭa

FAQs

This verse praises treating even a kingdom as insignificant when dharma calls—renunciation (tyāga/vairāgya) is shown as a mark of higher spiritual priority.

Rather than describing after-death stages, it models inner detachment and dharmic movement toward sacred places—implying that spiritual progress begins with letting go of status and comfort.

Practice non-attachment: prioritize ethical duty, simplify possessions/status-seeking, and regularly engage in purifying disciplines such as pilgrimage, charity, or vows according to capacity.