Shloka 76
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो विकसितांभोजवासिनी वरदायिनी / उत्थिता पद्महस्ता श्रीस्तस्मात्क्षीरमहार्मवात्
Transliteration
tato vikasitāṃbhojavāsinī varadāyinī / utthitā padmahastā śrīstasmātkṣīramahārmavāt
Translation
แล้วพระศรี ผู้สถิตในดอกบัวบาน ผู้ประทานพร ผู้มีพระหัตถ์ดุจดอกบัว ก็ผุดขึ้นจากมหาสมุทรน้ำนมอันไพศาลนั้น
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अर्थे—ततः (thereafter/from that)
vikasita-ambhoja-vāsinīdwelling in a blossomed lotus
vikasita-ambhoja-vāsinī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvikasita (कृदन्त, √kas/√vikas धातु) + ambhoja (प्रातिपदिक) + vāsinī (कृदन्त, √vas् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (ambhoje vāsinī; vikasita-ambhoja = ‘bloomed lotus’)
vara-dāyinībestowal-giving (granting boons)
vara-dāyinī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + dāyinī (कृदन्त, √dā धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (varaṃ dāyinī)
utthitāarose
utthitā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootutthita (कृदन्त, √sthā धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्/आख्यातार्थे—‘arose’
padma-hastāhaving a lotus in (her) hand
padma-hastā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpadma (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (padmaṃ hastayoḥ yasyāḥ)
śrīḥŚrī (Lakṣmī)
śrīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tasmātfrom that
tasmāt:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभूत-प्रयोगः (ablatival adverb): ‘from that’
kṣīra-mahā-arnavātfrom the great ocean of milk
kṣīra-mahā-arnavāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootkṣīra (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (mahān arṇavaḥ; kṣīrasya arṇavaḥ)