Shloka 74
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो दिव्यांबरधरो देवो धन्वन्तरिः स्वयम् / उपस्थितः करे बिभ्रदमृताढ्यं कमण्डलुम्
Transliteration
tato divyāṃbaradharo devo dhanvantariḥ svayam / upasthitaḥ kare bibhradamṛtāḍhyaṃ kamaṇḍalum
Translation
แล้วพระธันวันตริ เทพผู้ทรงอาภรณ์ทิพย์ ได้ปรากฏพระองค์เอง โดยทรงถือกมณฑลุที่เต็มไปด้วยอมฤตไว้ในพระหัตถ์
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध/क्रम (Relation/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय
दिव्याम्बरधरःwearing divine garments
दिव्याम्बरधरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य-अम्बर-धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दिव्यं अम्बरं धरति)
देवःthe god
देवः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धन्वन्तरिःDhanvantari
धन्वन्तरिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
कर्ता-विशेषण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb)
उपस्थितःappeared/presented himself
उपस्थितः:
विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootउप + √स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having appeared/present'
करेin (his) hand
करे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
बिभ्रत्bearing
बिभ्रत्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Root√भृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'bearing'
अमृताढ्यम्filled with nectar
अमृताढ्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमृत-आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (अमृतेन आढ्यम् = filled with nectar)
कमण्डलुम्a water-pot (kamaṇḍalu)
कमण्डलुम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootकमण्डलु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन