Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

प्रभूताधः षडङ्गानि दादिवर्गैस्तु विन्यसेत् / ऋषिस्तु शब्दब्रह्मस्याच्छन्दो भूतलिपिर्मता

prabhūtādhaḥ ṣaḍaṅgāni dādivargaistu vinyaset / ṛṣistu śabdabrahmasyācchando bhūtalipirmatā

ส่วนเบื้องล่างจงวินยาสะ “ษฑังคะ” ด้วยวรรค ‘ดา’ เป็นต้นให้ครบถ้วน; สำหรับ “ศัพทพรหมัน” ฤษิและฉันท์นั้นถือว่าเป็น ‘ภูตลิปิ’

prabhūta-adhaḥwell below
prabhūta-adhaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprabhūta (प्रातिपदिक) + adhaḥ (अव्यय)
FormAvyayībhāva; adverbial phrase ‘far below/abundantly downward’
ṣaḍ-aṅgānithe six limbs
ṣaḍ-aṅgāni:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā vibhakti (acc.), Bahuvacana; object of vinyaset
dādi-vargaiḥby the groups beginning with ‘da’
dādi-vargaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdādi (प्रातिपदिक) + varga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (instr.), Bahuvacana; means/instrument
tuindeed/but
tu:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) contrast/emphasis
vinyasetshould arrange/place
vinyaset:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्) with vi- + ni- prefixes
FormVidhi-liṅ (optative), Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana
ṛṣiḥthe seer (ṛṣi)
ṛṣiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti (nom.), Ekavacana
tuindeed
tu:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle
śabda-brahma-syaof the sound-brahman (verbal absolute)
śabda-brahma-sya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी/possessive)
TypeNoun
Rootśabda (प्रातिपदिक) + brahman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Ṣaṣṭhī vibhakti (gen.), Ekavacana; sambandha ‘of’
ācchandaḥthe metre (chandas)
ācchandaḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootchandas (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā vibhakti (nom.), Ekavacana; sandhi with ā- (from as)
bhūta-lipiḥthe bhūta-script (elemental writing)
bhūta-lipiḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + lipi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā vibhakti (nom.), Ekavacana
matāis considered
matā:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicate (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmata (कृदन्त; √man मन्, past passive participle)
FormStrīliṅga, Prathamā vibhakti (nom.), Ekavacana; predicate adjective agreeing with lipiḥ