Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

इत्थं देवीप्रभावेण विमुक्तः संकटाद्धरः / स्वस्थः स्वस्थानमगमच्छ्लाघमानः परां श्रियम्

itthaṃ devīprabhāveṇa vimuktaḥ saṃkaṭāddharaḥ / svasthaḥ svasthānamagamacchlāghamānaḥ parāṃ śriyam

ดังนี้ด้วยอานุภาพแห่งเทวี หระพ้นจากภยันตราย; ครั้นเป็นปกติแล้วจึงกลับสู่สถานของตน พร้อมสรรเสริญศรีอันสูงสุด

itthamthus
ittham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण)
devī-prabhāveṇaby the power of the Goddess
devī-prabhāveṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक) + prabhāva (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: devyāḥ prabhāvaḥ); Puṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana; karaṇa (instrument)
vimuktaḥfreed, released
vimuktaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootvi-muc (मुच् धातु)
FormKta-pratyaya past passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate adjective of haraḥ
saṃkaṭātfrom distress/danger
saṃkaṭāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃkaṭa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (usage varies), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; apādāna (source)
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; proper name (Śiva)
svasthaḥwell, at ease
svasthaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootsvastha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate adjective of haraḥ
sva-sthānamhis own abode
sva-sthānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: svasya sthānam); Napuṃsakaliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
agamatwent
agamat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
FormLaṅ-lakāra (लङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
ślāghamānaḥpraising, extolling
ślāghamānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootślāgh (श्लाघ् धातु)
FormŚatṛ-pratyaya present active participle (शतृ), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; concomitant action of subject
parāmsupreme
parām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of śriyam
śriyamprosperity, splendor
śriyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana