Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

तत्र बालातपोद्गारे भाति मार्तण्डभैरवः / सूर्यबिम्बमहाशालान्तरे मारुतयोजने

tatra bālātapodgāre bhāti mārtaṇḍabhairavaḥ / sūryabimbamahāśālāntare mārutayojane

ณที่นั้น เมื่อแสงอาทิตย์อ่อนเริ่มพวยพุ่ง ‘มารตัณฑภไรวะ’ ก็ส่องประกาย; ภายในมหาศาลาที่เป็นดุจดวงอาทิตย์ กว้างหนึ่ง ‘มารุตโยชนะ’

tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण/Locative)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (indeclinable adverb)
bāla-ātapa-udgārein the emission of gentle sunlight
bāla-ātapa-udgāre:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootbāla (प्रातिपदिक) + ātapa (प्रातिपदिक) + udgāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Saptamī (Locative, 7th), Ekavacana (Singular); तत्पुरुष-श्रृङ्खला—‘बालस्य आतपस्य उद्गारः’ (outflow of mild sunlight)
bhātishines
bhāti:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√bhā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana (Singular)
mārtaṇḍa-bhairavaḥMārtaṇḍa-bhairava
mārtaṇḍa-bhairavaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmārtaṇḍa (प्रातिपदिक) + bhairava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana (Singular); तत्पुरुषः—‘मार्तण्डः (सूर्यः) एव भैरवः’ (name/title)
sūrya-bimba-mahā-śālā-antareinside the great hall of the sun-disc
sūrya-bimba-mahā-śālā-antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + bimba (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + śālā (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (Neuter), Saptamī (Locative, 7th), Ekavacana (Singular); तत्पुरुष-श्रृङ्खला—‘सूर्यबिम्बरूपायाः महाशालायाः अन्तरम्’
māruta-yojanein/at a wind-yojana (measure)
māruta-yojane:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location/Measure)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक) + yojana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (Neuter), Saptamī (Locative, 7th), Ekavacana (Singular); तत्पुरुषः—‘मारुतस्य योजनम्’ (a yojana measured by wind/air)