Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

तयोस्तु शालयोर्मध्ये कक्ष्याभूरखिला मुने / विमर्शवापिका नाम सौषुम्णामृतरूपिणी

tayostu śālayormadhye kakṣyābhūrakhilā mune / vimarśavāpikā nāma sauṣumṇāmṛtarūpiṇī

ข้าแต่มุนี! ระหว่างมหาศาลาทั้งสองมีลานโดยรอบครบถ้วน ชื่อว่า ‘วิมรรศ-วาปิกา’ ดุจอมฤตในรูปสุษุมณา.

तयोःof those two
तयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
शालयोःof the two halls
शालयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (अव्ययीभाववत् प्रयोगः)
कक्ष्याa courtyard/enclosure
कक्ष्या:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकक्ष्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभूत्came to be/was
अभूत्:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलुङ् (Aorist/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अखिलाentire/complete
अखिला:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कक्ष्यायाः)
मुनेO sage
मुने:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
विमर्श-वापिकाthe pond named ‘Reflection/Deliberation’
विमर्श-वापिका:
समानााधिकरण/नाम (Apposition/नाम)
TypeNoun
Rootविमर्श (प्रातिपदिक) + वापिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (विमर्शस्य वापिका)
नामnamed
नाम:
नामनिर्देश (Naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामार्थक-अव्यय (indeclinable indicating naming)
सौषुम्ण-अमृत-रूपिणीhaving the form of suṣumnā-nectar
सौषुम्ण-अमृत-रूपिणी:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौषुम्ण (प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक) + रूपिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सौषुम्णम् अमृतम् इव रूपं यस्याः सा)