Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

काश्चिन्नृत्यन्ति गायन्त्यो कलक्वणितमेखलाः / नृत्यन्तीनां पुरः काश्चित्करतालं वितन्वते

kāścinnṛtyanti gāyantyo kalakvaṇitamekhalāḥ / nṛtyantīnāṃ puraḥ kāścitkaratālaṃ vitanvate

บางนางสวมเมขลาที่กังวานไพเราะ ร้องไปรำไป; บางนางยืนหน้าผู้รำแล้วตีกรับมือเป็นจังหวะ (กรตาล)

kāścitsome (women)
kāścit:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; indefinite ‘some (women)’
nṛtyantidance
nṛtyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nṛt (नृत् धातु)
FormLaṭ (लट्, Present), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana
gāyantyaḥsinging
gāyantyaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeVerb
Root√gai (गै धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Strīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; ‘singing’
kala-kvaṇita-mekhalāḥwhose girdles make sweet tinkling sounds
kala-kvaṇita-mekhalāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkala (प्रातिपदिक) + kvaṇita (कृदन्त; √kvaṇ/क्वण् धातु, क्त) + mekhalā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; bahuvrīhi: kalakvaṇitā mekhalā yāsām ‘whose girdles tinkle sweetly’
nṛtyantīnāmof the dancing (women)
nṛtyantīnām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√nṛt (नृत् धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Strīliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana; genitive plural ‘of the dancing (women)’
puraḥin front
puraḥ:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpuraḥ (अव्यय)
FormAvyaya, adverb/postposition meaning ‘in front of’
kāścitsome (others)
kāścit:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; indefinite ‘some (others)’
kara-tālamhand-clapping (rhythm)
kara-tālam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkara (प्रातिपदिक) + tāla (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: karayoḥ tālaḥ ‘hand-clapping/hand-cymbals’
vitanvateperform, spread out (rhythm)
vitanvate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√tan (तन् धातु)
FormLaṭ (Present), Ātmanepada (आत्मनेपद), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana